Wat is de impact van de coronamaatregelen op de locaties van het alcoholgebruik en de alcoholverkoop?

Dit item maakt deel uit van dossier: Alcohol en het nieuwe coronavirus (COVID-19)
Ga direct naar achtergrondinformatie


Alcoholgebruik vindt normaalgesproken in verschillende drinkomgevingen plaats: buitenshuis (horeca, evenementen, festivals) en binnenshuis (thuisgebruik). Door de coronamaatregelen is het buitenshuis drinken grotendeels weggevallen. Er is van 15 maart tot 1 juni 2020 geen alcohol gedronken in de horeca door het sluiten van alle eet- en drinkgelegenheden en het wegvallen van het uitgaansleven.

De vraag is of het wegvallen van het buitenshuis drinken, heeft geleid tot een toename in het thuisgebruik. Dit is een relevante vraag omdat een toename in het thuisgebruik samen gaat met een verhoogd risico op huiselijke geweld, en het kan een verkeerd voorbeeld geven aan anderen in het huishouden. Het is bijvoorbeeld bekend dat zien drinken doet drinken. Als kinderen hun ouders zien drinken wordt de kans groter dat zij in de adolescentie eerder starten met alcohol drinken [2, 3] en het drinken van grotere hoeveelheden alcohol [4, 5].

Het sluiten van alle eet- en drinkgelegenheden buitenshuis heeft vermoedelijk niet geleid tot een toename in het thuisgebruik. Uit onderzoek van het Voedingscentrum (2020) naar het aankoopgedrag van volwassenen Nederlanders uitgevoerd in de periode 22 t/m 28 april bleek dat het merendeel van de mensen evenveel (77%) of minder (17%) alcohol kocht in vergelijking met de periode van voor de coronacrisis [6]. Dat veel mensen minder alcohol zijn gaan kopen komt waarschijnlijk doordat mensen minder te vieren hebben en minder bij elkaar komen voor verjaardagen en etentjes thuis. Slechts een klein gedeelte van de mensen (6%) kocht meer alcohol. Dit bleken vaker hoog- (10%) dan laag- of middelopgeleide mensen te zijn (4% en 5%).

Ook al lijkt er netto thuis niet meer gedronken te worden, het alcoholgebruik is er voor sommige mensen wel anders uit gaan zien. De situatie inspireerde tot nieuwe online drinkrituelen, zoals drankspelletjes via sociale media en digitale borrels en pubquizen. Nu de coronamaatregelen weer versoepelen (mei 2020) terwijl de horeca nog dicht is, lijkt er een toename te zijn in buitenshuis drinken in de openbare ruimte.

Komende tijd zal duidelijk worden hoe het alcoholgebruik binnenshuis en buitenshuis in Nederland zich ontwikkelt nu de coronamaatregelen zijn versoepeld en de horeca weer open is.


Gerelateerde pagina's

Referenties

  1. Campbell, J. M., & Oei, T. P. (2010). A cognitive model for the intergenerational transference of alcohol use behavior. Addictive Behaviors, 35(2), 73–83. https://doi.org/10.1016/j.addbeh.2009.09.013
  2. Settles, R. E., Zapolski, T. C., & Smith, G. T. (2014). Longitudinal test of a developmental model of the transition to early drinking. Journal of Abnormal Psychology, 123(1), 141–151. https://doi.org/10.1037/a0035670
  3. Simons-Morton, B. (2004). Prospective association of peer influence, school engagement, drinking expectancies, and parent expectations with drinking initiation among sixth graders. Addictive Behaviors, 29(2), 299–309. https://doi.org/10.1016/j.addbeh.2003.08.005
  4. Smit, K., Otten, R., Voogt, C., Kleinjan, M., Engels, R. & Kuntsche, E. (2018). Exposure to drinking mediates the association between parental alcohol use and preteen alcohol use. Addictive behaviors, 87, 244-250.
  5. Colder, C. R., O’Connor, R. M., Read, J. P., Eiden, R. D., Lengua, L. J., Hawk Jr, L. W., … Wieczorek, W. F. (2014). Growth trajectories of alcohol information processing and associations with escalation of drinking in early adolescence. Psychology of Addictive Behaviors, 28(3), 659. https://doi.org/10.1037/a0035271.
  6. Voedingscentrum (2020). Eetgedrag en corona (mei 2020). Geraadpleegd van https://www.voedingscentrum.nl/Assets/Uploads/voedingscentrum/Documents/Professionals/Pers/Persmappen/Rapportage%20-%20Eetgedrag%20en%20corona%20(mei%202020).pdf

Laatst gewijzigd: dinsdag 26 mei 2020 13:50