Uitdagingen voor alcoholbeleid per fase van de coronacrisis

Dit item maakt deel uit van dossier: Alcohol, gemeenten en COVID-19
Ga direct naar achtergrondinformatie


De coronacrisis kent een aantal fasen, met verschillende uitdagingen voor lokaal alcoholbeleid.

Fase 1: Lock down en thuisdrinken.

We zijn bijna door deze eerste fase van de coronacrisis, maar mogelijk volgen er nieuwe perioden van lockdown. We weten inmiddels dat de lockdown veranderingen teweeg heeft gebracht in het alcoholconsumptiepatroon onder meerdere groepen. Lees hier meer over in het item ‘Veranderingen in het alcoholgebruik tijdens de coronacrisis’. Vooral onder mensen die al kwetsbaar waren voor de crisis, lijkt alcoholproblematiek te verergeren. In deze fase is het vooral van belang om:

  • contact te houden met de groep die meer is gaan drinken;
  • online aanbod toegankelijk en zichtbaar te maken en;
  • kennis te vergroten over het belang van het beperken van alcoholgebruik voor je mentale en fysieke weerstand.

Fase 2: Ontlading op 1,5 meter

Vanaf 1 juni worden veel maatregelen versoepeld. Zo mogen de terrassen weer open, gaan sportclubs hun activiteiten weer oppakken, mogen we weer naar de bioscoop en kunnen we meer culturele activiteiten gaan ondernemen. Dit alles onder de voorwaarde dat we 1,5 meter afstand houden tot elkaar. Mensen kunnen niet wachten om weer sociale activiteiten te ondernemen buitenshuis en dat brengt de nodige risico’s met zich mee, ook op het gebied van alcoholgebruik. Alcoholgebruik kan ontremd gedrag veroorzaken, wat bijvoorbeeld tot gevolg kan hebben dat de 1,5 meter afstand niet in acht wordt genomen.

Veel handhavers hebben de instructie gekregen prioriteit te geven aan het handhaven van de 1,5 meter grens, niet aan de drank- en horecawet (DHW). De zorgen over de horeca lijken te leiden tot een versoepeling van de handhaving van de DHW. Voor gemeenten is een lastig spanningsveld ontstaan: economie versus verantwoord alcoholgebruik en voorkomen van meer COVID-19 besmettingen.

Hierin ligt een belangrijke taak voor gemeenten en handhaving. Lees hierover meer in het item ‘Handhaving van de Drank- en Horecawet bij heropening van de horeca’.

Naast uitdagingen met betrekking tot handhaving liggen er in deze fase ook grote uitdagingen met betrekking tot vroegsignalering. Daarover meer in het item ‘Vroegsignalering alcoholproblematiek tijdens de coronacrisis’. Ook van belang is het bewaken dat diegenen die verslavingshulpverlening nodig hebben, die ook tijdig kunnen krijgen. Zie hiervoor de website van Verslavingskunde Nederland.

Fase 3: Alcohol in tijden van recessie.

Als gevolg van de coronacrisis staat vermoedelijk een ingrijpende recessie voor de deur. Uit eerdere tijden van recessie blijkt dat alcoholgebruik en alcoholproblematiek in dit soort tijden sterk toeneemt. Dit geldt vooral bij mensen die te maken hebben met stress (door bijvoorbeeld de thuissituatie) en inkomensonzekerheid.

De uitdaging om een balans te vinden tussen het stimuleren van een gezonde leefstijl, werkgelegenheid in de horeca overeind houden, bezuinigingen doorvoeren en mogelijk ook nog altijd nieuwe infecties met COVID-19 voorkomen, wordt in deze fase nog groter. De financiering van preventie en vroegsignalering staan vaak als eerste onder druk in tijden van bezuinigingen, terwijl die op de lange termijn juist rendement opleveren.

Belangrijke taken voor gemeenten zijn in deze fase het ontwikkelen van een duidelijke visie op integraal alcoholbeleid en leefstijlbeleid, waardoor er geen spanning ontstaat tussen verschillende beleidsvelden. Idealiter is dergelijk beleid de basis voor de aanpak in fase 2.


Gerelateerde pagina's


Laatst gewijzigd: dinsdag 26 mei 2020 14:05