Risicogroepen tijdens de corona-crisis

Dit item maakt deel uit van dossier: Alcohol en het nieuwe coronavirus (COVID-19)
Ga direct naar achtergrondinformatie


Uit Engels onderzoek bleek dat onder de mensen die meer zijn gaan drinken, relatief veel dagelijkse drinkers zitten. Dat betekent dat mensen die voor de coronacrisis al een zwaarder drinkpatroon hadden een verhoogd risico lopen op nog verdere gezondheidsschade door toenemend alcoholgebruik [1].

Verder zijn negatieve emoties zoals angst, depressie, eenzaamheid, stress en verveling risicofactoren voor een toename in alcoholgebruik. Deze emoties nemen door de coronacrisis collectief toe [2, 3]. In zekere zin loopt daarom iedereen die tijdens de coronacrisis deze symptomen ervaart EN alcohol gebruikt om met deze emoties om te kunnen gaan (coping als drinkmotief), een verhoogd risico op een toename in alcoholgebruik en alcoholgerelateerde problemen [4]. Uit de monitor psychische gezondheid en verslaving blijkt ook dat onder de mensen die meer zijn gaan drinken tijdens de crisis, vaker eenzaamheid, angst- en stressklachten voorkomen.   

Eén van de subgroepen die een grotere kans heeft op het ervaren van negatieve emoties zijn ouderen, vanwege gevoelens van eenzaamheid door de quarantaine. Een andere subgroep is de groep thuiswerkende ouders die door de combinatie van zorg en onderwijs voor hun kinderen en hun eigen werk, momenteel extra stress ervaart. Verder zijn er veel mensen die nu verlies van inkomsten of baan hebben, wat voor grote onzekerheid kan zorgen. Kortom, voor grote groepen mensen is het doormaken van de coronacrisis een stressvolle tijd. De verwachting is dat bij een deel van die mensen alcohol een rol zal kunnen spelen in het omgaan met deze stress. Deze mensen verdienen dan ook extra aandacht van professionals op het gebied van alcoholpreventie. Hier kan vroegsignalering een belangrijke rol bij spelen.

Daarnaast zijn er een aantal specifieke doelgroepen die extra goed moeten worden gevolgd en soms ook ondersteund. Deze worden hieronder beschreven met een toelichting.

  • Personen met angst-, depressieve- of stressgerelateerde psychische klachten

De symptomen van een psychische aandoening (bv. angststoornis of depressie) kunnen verergeren in een periode van angst en onzekerheid [5, 6]. Ook kan er een gevoel van hopeloosheid ontstaan nu face-to-face behandelingen (tijdelijk) worden stopgezet of vervangen worden door online of telefonische behandelingen. Bovendien ontstaan er door COVID-19 mogelijk langere wachtlijsten voor personen met psychische aandoeningen die in afwachting zijn van een behandeling. Om de verergerde symptomen te onderdrukken en/of het gevoel van hopeloosheid te verminderen kan het zijn dat sommige personen met een psychische aandoening (meer) alcohol gaan drinken. Klik hier voor tips voor professionals en klik hier voor de link naar de mentale gezondheid pagina.

  • Personen die in herstel zijn van een stoornis in het gebruik van alcohol

Voor personen die in herstel zijn van een stoornis in het gebruik van alcohol kan stress die ervaren wordt door de coronacorona een trigger zijn voor terugval in het oude drinkgedrag [6]. Daarnaast worden face-to-face behandelingen en bijeenkomsten (bv. AA: Anonieme Alcoholisten) door de maatregelen (tijdelijk) stopgezet of vervangen door online of telefonische behandelingen. Bovendien is de verwachting dat er door de maatregelen langere wachtlijsten om (opnieuw) in behandeling te gaan voor een stoornis in het gebruik van alcohol gaan ontstaan.

  • Mensen in cruciale beroepen en in de zorgsector

Er staat een enorme druk op werkenden in de cruciale beroepen, aangezien zij verantwoordelijk worden gesteld om in de crisistijd de maatschappij draaiende te houden. Dit kan leiden tot stress, vermoeidheid en uitputting. Het kan zijn dat werkenden in de cruciale beroepen (meer) alcohol gaan drinken om de gevoelens van stress te verminderen [7]. Het zorgpersoneel dat momenteel aan de ‘frontlinie’ staat moet hierbij speciaal genoemd worden. Naast de extra werkstress, hebben zij ook een grotere kan op traumatische ervaringen [2].


Gerelateerde pagina's

Referenties

  1. Alcoholchange (2020). Geraadpleegd van Alcoholchange.org.uk/blog/2020/covid19-drinking-during-lockdown-headline-findings
  2. Lai, J., Ma, S., Wang, Y., Cai,Z., Hu, J., Wei, N., .. &Hu, S. (2020). Factors associated with mental health outcomes among health care workers exposed to coronavirus disease 2019. Jama Network Open, 3(3): e203976.
  3. Wang, C., Pan, R., Wan, X., Tan, Y., Xu, L., Ho, C. S., & Ho, R. C. (2020). Immediate psychological responses and associated factors during the initial stage of the 2019 coronavirus disease (COVID-19) epidemic among the general population in China. International journal of environmental research and public health, 17(5), 1729.
  4. Turner, S., Mota, N., Bolton, J., & Sareen, J. (2018). Self‐medication with alcohol or drugs for mood and anxiety disorders: A narrative review of the epidemiological literature. Depression and anxiety, 35(9), 851-860.
  5. Hammen, C. (2005). Stress and depression. Annu. Rev. Clin. Psychol., 1, 293-319.
  6. Phillips, A. C., Carroll, D., & Der, G. (2015). Negative life events and symptoms of depression and anxiety: stress causation and/or stress generation. Anxiety, Stress, & Coping, 28(4), 357-371.
  7. Wu, P., Liu, X., Fang, Y., Fan, B., Fuller, C. J., Guan, Z., ... & Litvak, I. J. (2008). Alcohol abuse/dependence symptoms among hospital employees exposed to a SARS outbreak. Alcohol & Alcoholism, 43(6), 706-712.