Risicofactoren alcoholgebruik die de werkgever kan beïnvloeden

Dit item maakt deel uit van dossier: Alcohol en werk
Ga direct naar achtergrondinformatie


Veel risicofactoren voor alcoholproblematiek zoals bijvoorbeeld leeftijd, persoonlijkheid, of factoren in de fysieke en sociale omgeving zijn niet, of slechts beperkt beïnvloedbaar door de werkgever. Overmatig alcoholgebruik komt met name voor bij jongvolwassenen en 55-plussers. Het gebruik van alcohol is in islamitische culturen juist verboden [1] en zal daar minder problemen opleveren.

Er zijn ook risicofactoren die specifiek samenhangen met de werkplek

Stress

Stress kan zowel oorzaak als gevolg van een (toename) van middelengebruik zijn. Stress op het werk kan veroorzaakt worden door onder andere lange werkdagen, hoge werkdruk, te lage beloning, onregelmatige werktijden, eenzijdig werk, zwaar fysiek werk en baanonzekerheid [2,3].

Ook (gewelds)misbruik op het werk, beperkte inspraak, hoge taakeisen, weinig autonomie op het werk en weinig mogelijkheden tot doorgroeien, worden geassocieerd met het toenemen van alcoholgebruik onder werknemers [4,5,6].

Beschikbaarheid van alcohol op de werkvloer

Bedrijven verschillen in opvattingen over het gebruik van alcohol op het werk, bijvoorbeeld tijdens feesten of borrels. De aanwezigheid van alcohol op de werkvloer werkt drempelverlagend om alcohol te drinken op het werk [6]. In het kader van veiligheid en gezondheid van medewerkers wordt geadviseerd om middelengebruik op het werk niet toe te staan. Advies is om hierover afspraken te maken en op te nemen in een zogenaamd Alcohol-, Drugs- en Medicijnbeleid (ADM-beleid).

Bedrijfscultuur

De bedrijfscultuur bestaat uit de ongeschreven regels, gewoonten en gedrag van alle medewerkers binnen een bepaalde firma. Leidinggevenden spelen een belangrijke rol in het ‘doorgeven’ van de bedrijfscultuur, ze hebben een voorbeeldfunctie. Zo zal een leidinggevende die zelf regelmatig met een kater op het werk verschijnt, zijn medewerkers niet makkelijk aan kunnen spreken op overmatig alcoholgebruik. En zo heeft een bedrijf waar het normaal is om met elkaar de week af te sluiten met een borrel invloed hebben op normen over alcoholgebruik onder collega’s.
De bedrijfscultuur wordt ook nog door andere factoren bepaald, denk aan:

  • controle; (hebben medewerkers invloed op hoe zij hun werk uitvoeren?)
  • support; (voelen medewerkers zich ondersteund, gedragen door organisatie?)
  • rol; (weten medewerkers welke rol ze hebben en zijn ze helder genoeg zodat rolconflicten worden voorkomen?)
  • organisatie veranderingen; (hoe worden veranderingen gemanaged en hoe wordt erover gecommuniceerd?) [7].

Bedrijven verschillen qua cultuur ook in hoe ze omgaan met medewerkers die zorg en/of ondersteuning nodig hebben. Stimuleert een bedrijf medewerkers om (vroegtijdig) hulp te vragen en in hoe wordt hierop gereageerd? Medewerkers kunnen zorg en/of ondersteuning nodig hebben in verband met alcoholproblematiek, maar het kan ook met andere problemen te maken hebben zoals financiën, mentale gezondheid of thuissituatie.


Gerelateerde pagina's

Referenties

  1. World Health Organisation (2014). "Global status report on alcohol and health 2014", Genève: WHO.
  2. Alcohol Concern (2009). Factsheet Alcohol and the workplace, November, pp. 1–4, 2009, Cardiff: Alcohol Concern.
  3. D.C. Black (2016). An Independent Review into the impact on employment outcomes of drug or alcohol addiction, and obesity, Londen: Secretary of State for Work and Pension.
  4. Factsheet werkstress, Burn-out & Verzuim in cijfers (2020), TNO 
  5. M. Biron, P.A. Bamberger and T. Noyman (2011). Work-related risk factors and employee substance use: Insights from a sample of Israeli blue-collar workers. In: Journal Occupational Health Psycholology., vol. 16, no. 2, pp. 247–263.
  6. K. Rospenda, J.A. Richman, J.S. Wislar and J.A. Flaherty (2000). Chronicity of sexual harassment and generalized work-place abuse: Effects on drinking outcomes,” Addiction, vol. 95, no. 12, pp. 1805–1820.
  7. P.M. Roman and T.C. Blum (2002). The workplace and alcohol problem prevention In: Alcohol Research and Health, vol. 26, no. 1, pp. 49–57.
  8. Scientific Opinion of the Science Group of the European Alcohol and Health Forum (2011), Alcohol, work and productivity.

Laatst gewijzigd: maandag 18 januari 2021 11:32