Jongeren en alcohol en reclame

Dit item maakt deel uit van dossiers: Alcoholbeleid en wetgeving, Alcohol en jongeren
Ga direct naar achtergrondinformatie


Blootstelling aan alcoholreclame en media hangt samen met het alcoholgebruik onder jongeren. Jongeren die nog geen alcohol drinken, hebben een grotere kans om te beginnen met drinken als ze zijn blootgesteld aan alcoholreclame en media. Ook vergroot blootstelling aan alcoholreclame en media de kans dat drinkende jongeren meer gaan drinken [1-4].

Jongeren en alcohol in media en reclame

Jongeren kunnen op verschillende plaatsen (radio, televisie, sociale media, openbare ruimte, winkels, horeca, sportkantines) en via verschillende informatiedragers (advertenties, kleding, parasols, viltjes) in aanraking komen met alcoholreclames. Soms gebeurt dit ook minder herkenbaar, bijvoorbeeld door productplaatsing in televisieprogramma’s, films of vlogs.

In de Mediawet zijn bepalingen opgenomen over alcoholreclame op televisie en radio om jongeren te beschermen. Zo mag er tussen 6 uur en 21 uur op de Nederlandse televisie en radio geen reclame gemaakt worden voor alcohol en moet het vermelden van de sponsor voor 21 uur op neutrale wijze gebeuren. Concreet betekent dit dat de naam of het (beeld)merk van de sponsor alleen in stilstaand beeld mag worden weergegeven en niet beeldvullend mag zijn, bijvoorbeeld zoals in ‘Dit programma werd mede mogelijk gemaakt door ..’ [5]. Er is in Nederland geen wetgeving die reclame via online media reguleert. 

Naast wetgeving is er de Reclamecode als vorm van zelfregulering. In de Reclamecode voor alcoholhoudende dranken (RVA)hebben adverteerders zelf regels vastgesteld waar volgens hen betrouwbare en geloofwaardige reclame aan dient te voldoen. In de code is een aantal regels opgenomen ten aanzien van alcoholreclame en minderjarigen. Zo mag reclame voor alcoholhoudende drank zich niet specifiek richten op minderjarigen, bijvoorbeeld met promotionele items die voor jongeren bedoeld lijken.

Ook mag volgens deze code reclame voor alcoholhoudende drank geen personen tonen die jonger zijn of evident jonger lijken dan 18 jaar. Dit geldt ook voor sociale media websites, zoals Facebook, met foto’s van personen die niet door de adverteerder zijn ingehuurd, indien de content van de site wel beheerd wordt door of namens de adverteerder. Bij geënsceneerde reclames ligt deze grens bij 25 jaar.

Een andere voorbeeld van een regel is dat reclame voor alcoholhoudende drank niet mag suggereren dat de consumptie van alcoholhoudende drank een teken van volwassenheid is [6]. Zie voor een volledig overzicht van alle regels de volledige tekst van de Reclamecode voor alcoholhoudende dranken (RVA).


Gerelateerde pagina's

Referenties

1. Anderson, P., De Bruijn, A., Angus, K., Gordon, R. & Hastings, G. (2009). Special issue: The message and the media: Impact of alcohol advertising and media exposure on adolescent alcohol use: A systematic review of longitudinal studies. Alcohol and Alcoholism, 44, 229–243. doi:10.1093/alcalc/agn115.
2. Jernigan, D., Noel, J., Landon, J., Thornton, N. & Lobstein, T. (2017). Alcohol marketing and youth alcohol consumption: A systematic review of longitudinal studies published since 2008. Addiction, 112, 7–20. doi:10.1111/add.13591.
3. Scott, S., Muirhead, C., Shucksmith, J., Tyrrell, R. & Kaner, E. (2017). Does industry-driven alcohol marketing influence adolescent drinking behaviour? A systematic review. Alcohol and alcoholism (Oxford, Oxfordshire), 52, 84–94. doi:10.1093/alcalc/agw085.
4. Smith, L.A. & Foxcroft, D.R. (2009). The effect of alcohol advertising, marketing and portrayal on drinking behaviour in young people: Systematic review of prospective cohort studies. BMC Public Health, 9, 51. doi:10.1186/1471-2458-9-51.
5. Mediawet 2008. Gedownload op 25 juni 2019 van https://wetten.overheid.nl/BWBR0025028/2018-05-30.
6. Stichting Reclamecode (2019) De Nederlandse Reclamecode. Gedownload op 25 juni 2019 van: https://www.reclamecode.nl/wp-content/uploads/2019/05/Nederlandse-Reclame-Code-2019.pdf


Laatst gewijzigd: maandag 9 september 2019 12:43