Prijsbeleid alcohol

Dit item maakt deel uit van dossier: Alcoholbeleid en wetgeving
Ga direct naar achtergrondinformatie


Prijs is een belangrijke factor van de (door de consument ervaren) beschikbaarheid van alcohol. Er is overtuigend bewijs dat een prijsverhoging van alcoholhoudende dranken leidt tot een daling in het alcoholgebruik en de daaraan gerelateerde problemen [1]. Jongeren, een risicogroep van problematisch alcoholgebruik, zijn extra gevoelig voor een prijsverhoging van alcohol omdat zij minder geld te besteden hebben. Ook overmatige, zware en problematische drinkers zijn gevoelig voor een prijsverhoging, aangezien deze typen drinkers de meeste (goedkope) alcohol kopen [2].

Een prijsverhoging kan op verschillende manieren worden ingevoerd. Nederland heeft in twee wetten bepalingen opgenomen die betrekking hebben op de prijs van alcohol.

Accijns

Accijns is een verbruiksbelasting op brandstoffen, alcoholhoudende producten en tabaksproducten. Accijns is inbegrepen in de prijs die de consument betaalt voor alcohol. Er is overtuigend bewijs dat het heffen van accijns één van de drie beleidsmaatregelen is die het meest kosteneffectief, betaalbaar en uitvoerbaar zijn op het voorkomen en terugdringen van schade door (problematisch) alcoholgebruik [1]. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) noemt dit één van de drie ‘Best Buys’ voor alcoholbeleid. Door middel van handhaving wordt de naleving van deze beleidsmaatregel bewaakt. In Nederland valt het heffen van accijns onder het ministerie van Financiën en is vastgelegd in de Wet op de accijns. De Nederlandse wetgeving volgt de richtlijnen van de Europese Unie. Op de website van de Belastingdienst is een overzicht van de actuele tarieven voor de accijns.

Prijsacties en happy hours

In de Drank- en Horecawet (art. 25d) is een mogelijkheid voor gemeenten opgenomen om happy hours in de horeca deels te verbieden daarnaast is er een grens gesteld aan toegestane prijsacties.

Het gaat om:

  • prijsacties in de horeca (ook wel happy hours genoemd) van meer dan 40% korting op de reguliere prijs en niet langer dan een dag duren.

In 2015 had 47,1% van de gemeenten een verbod op happy hours in de horeca. 

Met ingang van de nieuwe Alcoholwet op 1 juli 2021 zijn er geen wijzingen m.b.t. de prijsacties op alcoholhoudende dranken voor “gebruik ter plaatse”, zoals happy hours in de horeca. Er zijn wel wijzingen m.b.t. de prijsacties op alcohol voor “gebruik elders dan ter plaatse”, zoals de verkoop van alcohol door supermarkten, slijterijen en webshops. Het is in de detailhandel verboden om prijsacties op alcoholhoudende dranken van hoger dan 25% te geven. Dit betekent dat acties zoals 'twee halen, een betalen' ook niet meer zijn toegestaan. Dit is een maatregel genomen in het kader van het Nationaal Preventieakkoord om schadelijk alcoholgebruik terug te dringen.

 

Minimum Unit Pricing (MUP)

De Nederlandse overheid overweegt om een aanvullende prijsmaatregel in te voeren: Minimum Unit Pricing (MUP). Dit is een maatregel om alcoholgebruik terug te dringen door goedkope zwakke en/of sterke alcoholhoudende dranken duurder te maken. De prijs wordt rechtstreeks gekoppeld aan het alcoholgehalte: er wordt een bodemprijs ingesteld per eenheid alcohol, de ‘minimum eenheidsprijs’ of minimum unit price. Hoe meer alcohol een drank bevat, hoe hoger de prijs zal worden. De dranken mogen na invoering van de maatregel niet onder de afgesproken minimumprijs verkocht worden.

Minimum Unit Pricing richt zich voornamelijk op overmatige, zware en problematische drinkers. Omdat deze groepen drinkers de meeste (goedkope) alcohol drinken, hebben ze ook meer last van de schadelijke gezondheidseffecten van alcohol dan bijvoorbeeld matige drinkers [2].


Gerelateerde pagina's

Nieuws

Referenties

  1. Babor, T., Caetano, R., Casswell, S., Edwards, G., Giesbrecht, N., Graham, K., … Rossow, I. (2010). Alcohol: No Ordinary Commodity. Research and Public Policy, Second Edition. Oxford: Oxford University Press.

  2. O’Donnell, A., Anderson, P., Jané-Llopis, E., Manthey, J., Kaner, E., & Rehm, J. (2019). Immediate impact of minimum unit pricing on alcohol purchases in Scotland: controlled interrupted time series analysis for 2015-18. bmj, 366, l5274.

Laatst gewijzigd: donderdag 3 september 2020 12:30