Prijsbeleid alcohol

Dit item maakt deel uit van dossier: Alcoholbeleid en wetgeving
Ga direct naar achtergrondinformatie


Prijs is een belangrijke factor van de (door de consument ervaren) beschikbaarheid van alcohol. Er is overtuigend bewijs dat een prijsverhoging van alcoholhoudende dranken leidt tot een daling in het alcoholgebruik en de daaraan gerelateerde problemen [1]. Jongeren, een risicogroep van problematisch alcoholgebruik, zijn extra gevoelig voor een prijsverhoging van alcohol omdat zij minder geld te besteden hebben. Ook overmatige, zware en problematische drinkers zijn gevoelig voor een prijsverhoging, aangezien deze typen drinkers de meeste (goedkope) alcohol kopen [2].

Een prijsverhoging kan op verschillende manieren worden ingevoerd. Nederland heeft in twee wetten bepalingen opgenomen die betrekking hebben op de prijs van alcohol.

Accijns

Accijns is een verbruiksbelasting op brandstoffen, alcoholhoudende producten en tabaksproducten. Accijns is inbegrepen in de prijs die de consument betaalt voor alcohol. Er is overtuigend bewijs dat het heffen van accijns één van de drie beleidsmaatregelen is die het meest kosteneffectief, betaalbaar en uitvoerbaar zijn op het voorkomen en terugdringen van schade door (problematisch) alcoholgebruik [1]. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) noemt dit één van de drie ‘Best Buys’ voor alcoholbeleid. Door middel van handhaving wordt de naleving van deze beleidsmaatregel bewaakt. In Nederland valt het heffen van accijns onder het ministerie van Financiën en is vastgelegd in de Wet op de accijns. De Nederlandse wetgeving volgt de richtlijnen van de Europese Unie. Op de website van de Belastingdienst is een overzicht van de actuele tarieven voor de accijns.

Prijsacties en happy hours

In de Alcoholwet zijn twee bepalingen opgenomen met betrekking tot de prijs van alcohol. Artikel 25d biedt gemeenten de mogelijkheid een verbod in te stellen voor prijsacties in de horeca (ook wel happy hours genoemd) die niet langer dan een dag duren en meer dan 40% korting op de reguliere prijs bieden. In 2015 had 47,1% van de gemeenten een verbod op happy hours in de horeca.

In artikel 2a van de Alcoholwet is een verbod opgenomen voor de detailhandel om meer dan 25% korting op alcoholhoudende dranken te bieden. Dit betekent dat acties zoals 'twee halen, een betalen' ook niet meer zijn toegestaan. Deze maatregel is genomen in het kader van het Nationaal Preventieakkoord om problematisch alcoholgebruik terug te dringen.

Minimum Unit Pricing (MUP)

De Nederlandse overheid overweegt om een aanvullende prijsmaatregel in te voeren: Minimum Unit Pricing (MUP). Dit is een maatregel om alcoholgebruik terug te dringen door goedkope zwakke en/of sterke alcoholhoudende dranken duurder te maken. De prijs wordt rechtstreeks gekoppeld aan het alcoholgehalte: er wordt een bodemprijs ingesteld per eenheid alcohol, de ‘minimum eenheidsprijs’ of minimum unit price. Hoe meer alcohol een drank bevat, hoe hoger de prijs zal worden. De dranken mogen na invoering van de maatregel niet onder de afgesproken minimumprijs verkocht worden.

MUP richt zich voornamelijk op overmatige, zware en problematische drinkers. Omdat deze groepen drinkers de meeste (goedkope) alcohol drinken, hebben ze ook meer last van de schadelijke gezondheidseffecten van alcohol dan bijvoorbeeld matige drinkers [2]. Meer informatie over MUP is te vinden in het Dossier Alcohol en Minimum Unit Pricing (MUP).


Gerelateerde pagina's

Nieuws

Referenties

  1. Babor, T., Caetano, R., Casswell, S., Edwards, G., Giesbrecht, N., Graham, K., … Rossow, I. (2010). Alcohol: No Ordinary Commodity. Research and Public Policy, Second Edition. Oxford: Oxford University Press.

  2. O’Donnell, A., Anderson, P., Jané-Llopis, E., Manthey, J., Kaner, E., & Rehm, J. (2019). Immediate impact of minimum unit pricing on alcohol purchases in Scotland: controlled interrupted time series analysis for 2015-18. bmj, 366, l5274.

Laatst gewijzigd: woensdag 15 september 2021 12:30