Cijfers en gevolgen alcoholgebruik studenten

Dit item maakt deel uit van dossiers: Alcohol en studenten, Alcohol in cijfers
Ga direct naar achtergrondinformatie


In 2021 verwachten het Trimbos-instituut en de GGD GHOR Nederland voor het eerst landelijke cijfers naar buiten te brengen over alcohol- en drugsgebruik onder studenten in het hoger onderwijs. In samenwerking met het RIVM wordt dan de eerste landelijke monitor over psychische gezondheid en middelengebruik onder studenten worden uitgevoerd. Tot die tijd zijn er onder andere cijfers uit landelijk onderzoek onder mbo en hbo studenten en uit onderzoek onder jongeren en jongvolwassenen die frequent uitgaan.

Beschikbare cijfers

  • De meerderheid van de mbo en hbo studenten drinkt regelmatig en studenten drinken meer dan hun niet-studerende leeftijdsgenoten. Acht op de tien studenten (16 t/m 18 jaar op het mbo en hbo) hebben ooit alcohol gedronken en bijna zeven op de tien hebben dit in de afgelopen maand nog gedaan (respectievelijk 80% en 68%). Van de mbo- en hbo-studenten die alcohol drinken, drinkt 19 procent gemiddeld meer dan 10 glazen alcohol op een weekenddag. Dit percentage is onder 17-jarige mbo-studenten hoger (21%) dan onder 17-jarige vo-scholieren (11%) en hbo-studenten (12%) [1].
  • Uit onderzoek bij studenten uit Amsterdam en Zwolle/Almere tussen de 18 en 24 jaar in het hoger onderwijs (hbo en wo) blijkt dat met name zwaar drinken veelvoorkomend risicovol drinkgedrag is onder studenten [2].
  • Algemeen bevolkingsonderzoek laat daarnaast zien dat riskant alcoholgebruik (op basis van de AUDIT) het meest voorkomt in de leeftijdscategorie 18-29 jaar [3]. Dit geeft een indicatie dat studenten in het hoger onderwijs mogelijk een verhoogd risico hebben om riskant alcohol te gebruiken.
  • In een onderzoek specifiek gericht op het uitgaanspubliek van 16-35 jaar bleek dat bijna alle respondenten (98%) in het afgelopen jaar alcohol hebben gebruikt en 82% deed dat wekelijks. Op een uitgaansdag worden beduidend meer glazen alcohol gedronken (5,7 glazen voor het uitgaan en 6,6 glazen tijdens het uitgaan) dan op een dag dat alcohol gedronken wordt, maar niet wordt uitgegaan (2,9 glazen) [4]. Een vergelijkbaar hoog aantal glazen alcohol wordt gevonden in regionaal onderzoek onder uitgaanders (voor een overzicht, zie [5]). Het is onbekend hoe groot het aandeel studenten in deze studies is.

Gevolgen van alcoholgebruik onder studenten

Alcohol wordt naast drugsgebruik geassocieerd met een scala aan problemen zoals agressie en geweld, onbeschermde seks en ongewenste seksuele ervaringen, verkeersongevallen en verwondingen [2,4,6,7]. In het onderwijs kunnen (de gevolgen van) drankgebruik leiden tot kort- en langduriger verzuim, geheugen-en leerproblemen, studievertraging, afname van de studieprestaties en studie-uitval [2,6-8]. Studievertraging of –uitval als direct gevolg van zwaar drinken kost het hbo jaarlijks 32,5 miljoen euro en het wo 13,8 miljoen euro. Het voorkomen van kosten die samenhangen met middelengebruik en studievertraging levert de onderwijsinstelling uiteindelijk een besparing op [9].

Links


Gerelateerde pagina's

Nieuws

Referenties

  1. Dorsselaer, S. van, Beurs, D. de & Monshouwer, K. (2020). Middelengebruik onder studenten van 16-18 jaar op het MBO en HBO 2019. Utrecht: Trimbos-instituut.
  2. Dopmeijer, J.M., Verhoog, S., De Jonge, J. M., Van Der Heijde, C. M., Vonk, P., Bovens, R. H. L. M., … Kuipers, M. A. G. (2019). The Use of the Alcohol Use Disorders Identification Test - Consumption as an Indicator of Hazardous Alcohol Use among University Students. European Addiction Research. https://doi.org/10.1159/000503342.
  3. Tuithof, M., Monshouwer, K., Aalten, J. van, Dorsselaer, S. van (2018). Alcoholgebruik onder volwassenen in Nederland. Kerncijfers 2018. Utrecht: Trimbos-instituut. 
  4. Monshouwer, K. Miltenburg, C. van, Beek, R. van, Hollander, W. den, Schouten, F., Blankers, M. & Laar M.W. van (2021). Het grote Uitgaansonderzoek 2020. Uitgaanspatronen, middelengebruik, gezondheid en intentie tot stoppen of minderen onder uitgaande jongeren en jongvolwassenen. Utrecht: Trimbos-instituut.
  5. Laar, M.W. van e.a. (2021) Nationale Drugs Monitor Jaarbericht 2020. Utrecht: Trimbos-instituut/Den Haag: WODC.
  6. Labbe, A.K. & Maisto, S.A. (2011). Alcohol expectancy challenges for college students: A narrative review. Clinical Psychology Review 31[4], 673-683. 2011. Netherlands, Elsevier Science.
  7. Scott-Sheldon, L.A., Terry, D.L., Carey, K.B., Garey, L. & Carey, M.P. (2012). Efficacy of expectancy challenge interventions to reduce college student drinking: a meta-analytic review. Psychol Addict Behav 26[3], 393-405. 2012.
  8. Scott-Sheldon, L.A.J., DeMartini, K.S., Carey, K.B. & Carey, M.P. (2009). Alcohol interventions for college students improves antecedents of behavioral change: Results from a meta-analysis of 34 randomized controlled trials. Journal of Social and Clinical Psychology 28[7], 799-823. 2009. US, Guilford Publications.
  9. Wit, G.A. de, Gils, P.F. van, Over, E.A.B., Suijkerbuijk, A.W.M., Lokkerbol, J., Smit., Mosca, I. & Spit W.J. (2016). Maatschappelijke kosten-batenanalyse van beleidsmaatregelen om alcoholgebruik te verminderen: Social cost-benefit analysis of regulatory policies to reduce alcohol use in The Netherlands. Bilthoven: RIVM, 3 oktober 2016

Laatst gewijzigd: dinsdag 9 maart 2021 14:09