Landelijk beleid en wetgeving

Dit item maakt deel uit van dossier: Alcoholbeleid en wetgeving
Ga direct naar achtergrondinformatie


De Rijksoverheid bepaalt voor een belangrijk deel de prioriteiten van het alcohol(matigings)beleid in Nederland. Elke vier jaar ontwikkelt het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) een landelijke nota gezondheidsbeleid. In de nota voor 2016-2019 is het verminderen van overmatig alcoholgebruik benoemd als één van de belangrijkste prioriteiten waarop veel gezondheidswinst is te boeken [1]. De verdere uitwerking van het alcoholbeleid vindt plaats onder de verantwoordelijkheid van de staatssecretaris van VWS. Centraal hierin staat het tegengaan van schadelijk alcoholgebruik .

Doel van het alcoholbeleid

Het doel van het landelijke alcoholbeleid is dat:

  • jongeren voor hun 18e geen alcohol drinken;
  • mensen van 18 jaar en ouder niet teveel drinken;
  • mensen niet geestelijk of lichamelijk afhankelijk zijn of worden van alcohol;
  • de schadelijke gevolgen van alcoholgebruik, zoals verkeersongelukken en overlast, worden beperkt.

Aanvullend op deze doelen zijn in het Preventieakkoord Problematisch Alcoholgebruik  concrete doelstellingen geformuleerd, die worden gedragen door de 31 partijen die het akkoord ondertekend hebben. Het betreft doelen ten aanzien van het terugdringen van alcoholgebruik door zwangeren en minderjarigen, het terugdringen van overmatig en zwaar alcoholgebruik en het vergroten van de bewustwording over (de effecten van) het eigen drinkgedrag. Meer hierover in Doelen en inzet van het Preventieakkoord Problematisch Alcoholgebruik.

Instrumenten

Drank- en Horecawet

Om deze doelen te realiseren werkt het Ministerie van VWS samen met andere ministeries, zoals onder meer Justitie en Veiligheid en Infrastructuur en Waterstaat. Het ministerie heeft een aantal instrumenten tot haar beschikking om invulling te geven aan dit beleid. Een belangrijk instrument is de Drank- en Horecawet (DHW) die eisen stelt aan verstrekkers van alcohol en de plaats waar alcohol mag worden verstrekt. Meer hierover in Beschikbaarheid en verantwoorde verstrekking.

Voorlichting

Een ander instrument is voorlichting. Het Ministerie van VWS zet voorlichting in om alcoholgebruik onder jongeren, alcoholmisbruik en -verslaving te voorkomen. De NIX18 campagne, die de sociale norm dat het normaal is als je voor je 18e niet drinkt of rookt versterkt, is hier een voorbeeld van.

Naast voorlichting zet VWS ook gerichte subsidies in om invulling te geven aan haar beleid. Met deze subsidies worden activiteiten en onderzoeken uitgevoerd. Zo wordt de ontwikkeling van voorlichting op en ondersteuning aan scholen over alcohol binnen het integrale programma De Gezonde School en Genotmiddelen door het ministerie gefinancierd. Ook wordt er met financiering van het ministerie onderzoek gedaan naar het drinkgedrag in Nederland, de naleving van de leeftijdsgrens door verstrekkers, effecten van mogelijke beleidsmaatregelen en andere thema’s.

Uitdagingen voor de toekomst

In 2016 is de DHW geëvalueerd en zijn tegelijkertijd andere onderdelen van het alcoholbeleid tegen het licht gehouden. Er is onderzoek gedaan en er zijn gesprekken gevoerd met stakeholders over trends met betrekking tot alcoholgebruik, (verantwoorde) verstrekking van alcohol, maatschappelijke kosten en baten van beleidsmaatregelen, het kennisniveau van de schadelijkheid van alcohol onder de Nederlandse bevolking en de stand van de wetenschap omtrent alcohol en zwangerschap.

Op basis van de onderzoeken en de gesprekken die zijn gevoerd, heeft staatssecretaris Van Rijn eind 2016 een aantal uitdagingen geformuleerd voor de toekomst van het alcoholbeleid. Deze zijn beschreven in de Kamerbrief over de Evaluatie van de Drank- en Horecawet (16 december 2016). Op 19 november 2017 stuurde de nieuwe staatssecretaris van VWS, Paul Blokhuis, een brief naar de Tweede Kamer over toezeggingen van Van Rijn ten aanzien van alcoholmarketing, verkoop op afstand, opleidingseisen sociale hygiëne en IkPas.

Daarnaast ligt de uitdaging om het Preventieakkoord Problematisch Alcoholgebruik, die eind 2018 is getekend, ten uitvoer te brengen. Meer informatie hierover vindt u in het dossier Preventieakkoord Problematisch Alcoholgebruik.


Gerelateerde pagina's

Nieuws

Links

Referenties

  1. Schippers, E. en M. van Rijn (2015, 4 december) Kamerbrief over landelijke nota gezondheidsbeleid 2016-2019 geraadpleegd van www.rijksoverheid.nl.

Laatst gewijzigd: woensdag 24 april 2019 10:31