Dosis-respons relatie

Dit item maakt deel uit van dossier: Alcohol en kanker
Ga direct naar achtergrondinformatie


Het aantal glazen waarbij een verhoogd risico optreedt, verschilt per type kanker. Zo zijn er aanwijzingen dat het drinken van 1 glas alcohol per dag het risico op borstkanker al kan vergroten, terwijl het risico op darmkanker vergroot wordt bij het drinken van 3 glazen alcohol per dag [1].

In het algemeen geldt voor alle gerelateerde kankersoorten dat hoe hoger het alcoholgebruik is, hoe hoger het risico op de desbetreffende kanker wordt [2].

Dosis-respons relatie per kankersoort

Over de exacte dosis-respons relatie is echter veel onzekerheid en deze verschilt per type kanker. Het risico op keelkanker lijkt bijvoorbeeld met 15% toe te nemen per extra glas alcohol dat men per dag drinkt [1]. Maar de studies die uitgevoerd zijn laten verschillende resultaten zien. Zo zijn er aanwijzingen dat de dosis-respons relatie verschillend is voor mannen en vrouwen. Ook andere factoren, zoals roken, beïnvloeden de relatie tussen alcohol en keelkanker. Hoewel met vrij grote zekerheid gesteld kan worden dat alcohol het risico op keelkanker vergroot, is meer onderzoek nodig om de exacte dosis-respons relatie te kunnen vaststellen.

Eenzelfde voorzichtigheid is gewenst als gekeken wordt naar de dosis-respons relatie tussen het gebruik van alcohol en andere typen kanker. Hoewel studies over het algemeen een dosis-respons relatie laten zien tussen het aantal glazen alcohol dat men per dag drinkt en mond-, slokdarm-, lever-, maag- en borstkanker, lopen de exacte cijfers uiteen [1].

Wanneer gekeken wordt naar darmkanker, lijken de bevindingen eenduidiger. Er is sprake van een non-lineaire dosis-respons relatie. Het risico op darmkanker neemt met ongeveer 15% toe bij het drinken van 3 standaardglazen per dag en 60% bij het drinken van 6 glazen per dag [1].

Risico verminderen

Onderzoek laat zien dat een lange periode zonder alcohol nodig zal zijn om het risico van het voormalige drinken te verminderen. Er zijn aanwijzingen dat het risico op kanker vermindert na 10 jaar geen alcohol te hebben gedronken. Na 20 jaar geen alcohol te drinken, zou het risico op kanker even groot zijn als het risico voor mensen die nooit gedronken zouden hebben. Meer onderzoek is wenselijk om de lengte van deze periode preciezer te kunnen bepalen [3,4]. Het minder of niet drinken van alcohol heeft echter veel andere voordelen die op een kortere termijn zijn te merken, zoals minder angstklachten en minder slaapproblemen [5].


Referenties

  1. World Cancer Research Fund. Alcoholic drinks and the risk of cancer. In Diet, Nutrition, Physical Activity and Cancer: a Global Perspective (WCRF, 2018).
  2. Seitz, H.K. & Stickel, F. Molecular mechanisms of alcohol-mediated carcinogenesis. Nat. Rev. Cancer 7, 599–612 (2007).
  3. Rehm, J., Patra, J. & Popova, S. Alcohol drinking cessation and its effect on esophageal and head and neck cancers: a pooled analysis. Int. J. cancer 121, 1132–7 (2007).
  4. Druesne-Pecollo, N. et al. Alcohol Drinking and Second Primary Cancer Risk in Patients with Upper Aerodigestive Tract Cancers: A Systematic Review and Meta-analysis of Observational Studies. Cancer Epidemiol. Biomarkers Prev. 23, 324–331 (2014).
  5. Bransen. Psychische klachten en alcohol. Handreiking voor huisarts en POH-GGZ. (2016).

Laatst gewijzigd: woensdag 9 januari 2019 13:57