Maakt het uit hoeveel je drinkt?

Dit item maakt deel uit van dossier: Alcohol en kanker
Ga direct naar achtergrondinformatie


Wat is de relatie tussen de hoeveelheid alcohol die je drinkt en de grootte van het risico op kanker (de dosis-responsrelatie)? Verschilt dit per type kanker? En welke effecten kun je verwachten van minderen of stoppen met drinken?

Er is geen ‘veilige’ hoeveelheid alcohol om te drinken. Als je meer drinkt, neemt het risico op kanker toe en dit risico begint al te stijgen bij één drankje per dag. In het algemeen geldt voor alle gerelateerde kankersoorten dat hoe hoger het alcoholgebruik is, hoe hoger het risico op de desbetreffende kanker wordt [2].

Toch zijn er ook een aantal verschillen aan te geven. Het aantal glazen alcoholische dranken waarbij een verhoogd risico optreedt, verschilt per type kanker. Zo zijn er aanwijzingen dat het drinken van één glas alcohol per dag het risico op borstkanker al kan vergroten, terwijl het risico op darmkanker vergroot wordt bij het drinken van drie glazen alcohol per dag [1].

Dosis-respons relatie per kankersoort

Over de exacte dosis-responsrelatie bestaat nog veel onzekerheid en deze verschilt ook per type kanker. Het risico op keelkanker lijkt bijvoorbeeld met 15% toe te nemen per extra glas alcohol dat men per dag drinkt [1]. Maar de studies die uitgevoerd zijn laten verschillende resultaten zien. Zo zijn er aanwijzingen dat de dosis-responsrelatie verschillend is voor mannen en vrouwen. Ook andere factoren - zoals roken - beïnvloeden de relatie tussen alcohol en keelkanker. Hoewel met vrij grote zekerheid gesteld kan worden dat alcohol het risico op keelkanker vergroot, is meer onderzoek nodig om de exacte dosis-responsrelatie te kunnen vaststellen. Lees meer over de combinatie van alcohol en roken in het item ‘Hoe groot is het risico bij drinken én roken?’.

Eenzelfde voorzichtigheid is geboden bij andere typen kanker. Studies laten over het algemeen zien dat er een verband is tussen het aantal glazen alcohol dat men per dag drinkt en het risico op mond-, slokdarm-, lever-, maag- en borstkanker, maar de exacte cijfers lopen uiteen [1].

Bij darmkanker lijken de bevindingen eenduidiger. Er is sprake van een non-lineaire dosis-responsrelatie. Het risico op darmkanker neemt met ongeveer 15% toe bij het drinken van drie standaardglazen per dag en 60% bij het drinken van zes glazen per dag [1].

Effect van minderen of stoppen

Onderzoek laat zien dat een lange periode zonder alcohol nodig is om het risico op kanker door eerder drankgebruik te verminderen. Er zijn aanwijzingen dat het risico vermindert na tien jaar. En na twintig jaar zou het risico op kanker even groot zijn als het risico voor mensen die nooit gedronken hebben. Meer onderzoek is wenselijk om de lengte van deze periodes preciezer te kunnen bepalen [3, 4]. Het minder of niet drinken van alcoholische dranken heeft ook veel andere voordelen die op een kortere termijn merkbaar zijn, zoals afname van angstklachten en slaapproblemen [5].


Nieuws

Referenties

  1. World Cancer Research Fund. Alcoholic drinks and the risk of cancer. In Diet, Nutrition, Physical Activity and Cancer: a Global Perspective (WCRF, 2018).
  2. Seitz, H.K. & Stickel, F. Molecular mechanisms of alcohol-mediated carcinogenesis. Nat. Rev. Cancer 7, 599–612 (2007).
  3. Rehm, J., Patra, J. & Popova, S. Alcohol drinking cessation and its effect on esophageal and head and neck cancers: a pooled analysis. Int. J. cancer 121, 1132–7 (2007).
  4. Druesne-Pecollo, N. et al. Alcohol Drinking and Second Primary Cancer Risk in Patients with Upper Aerodigestive Tract Cancers: A Systematic Review and Meta-analysis of Observational Studies. Cancer Epidemiol. Biomarkers Prev. 23, 324–331 (2014).
  5. Bransen. Psychische klachten en alcohol. Handreiking voor huisarts en POH-GGZ. (2016).

Laatst gewijzigd: woensdag 11 november 2020 11:07