Cijfers alcoholgebruik volwassenen

Dit item maakt deel uit van dossier: Alcohol in cijfers
Ga direct naar achtergrondinformatie


De kerncijfers over alcoholgebruik van de bevolking van 18 jaar en ouder zijn afkomstig uit de Leefstijlmonitor 2020 [1].

In dit dossier gaan we, naast de cijfers over enig alcoholgebruik in het afgelopen jaar, in op drie kerncijfers voor alcoholgebruik, namelijk:

  1. Geen of weinig gebruik: het percentage mensen dat zich houdt aan het advies van de Gezondheidsraad (geen alcohol drinken of - als men drinkt - niet meer dan 1 glas alcohol per dag; zie ook begrippenlijst)
  2. Overmatige drinkers: het percentage mensen dat meer dan 21 glazen alcohol per week (mannen) of meer dan 14 glazen alcohol per week (vrouwen) drinkt (zie ook begrippenlijst)
  3. Zware drinkers: het percentage mensen minstens één keer per week ten minste 4 (vrouwen) of 6 (mannen) glazen alcohol op één dag drinkt (zie ook begrippenlijst)

De kerncijfers worden gepresenteerd naar geslacht, leeftijd en opleiding. Waar mogelijk zijn de meest recente cijfers uit 2020 gerapporteerd, maar een deel van de cijfers komt nog uit 2018. Daarnaast worden veranderingen sinds 2014 weergegeven. In het statistiekjaar 2020 werd de waarneming voor de Gezondheidsenquête verstoord door de coronacrisis. Lees wat dit betekent voor deze cijfers.

Kijk bij Achtergrondinformatie bij kerncijfers voor meer achtergrondinformatie over de totstandkoming van deze kerncijfers.

Van de volwassen Nederlanders heeft 77,6% in het afgelopen jaar alcohol gedronken. In 2020 dronk 44,4% van de bevolking van 18 jaar en ouder niet of niet meer dan 1 glas per dag, 6,9% van de 18 plussers dronk overmatig en 7,7% zwaar.

Alcoholgebruik naar geslacht

In 2020 hadden meer mannen (83,6%) dan vrouwen (71,7%) wel eens alcohol gedronken. Mannen hielden zich ook minder vaak aan het advies van de gezondheidsraad dan vrouwen. Daarnaast was er een wat hoger percentage overmatige drinkers onder mannen (8,2%) dan onder vrouwen (5,7%) en waren mannen iets vaker een zware drinker dan vrouwen (respectievelijk 8,7% en 6,7%).

Alcoholgebruik naar leeftijd

Tot 25 jaar neemt het percentage in het afgelopen jaar gedronken had toe tot 86,2%, daarna daalt dit aandeel geleidelijk met het stijgen van de leeftijd.

Ongeveer drie op de tien volwassenen jonger dan 30 jaar dronk niet of niet meer dan 1 glas per dag. Bij 30-plussers nemen deze percentages toe. 

Jongeren tussen de 18 en 25 drinken relatief vaak overmatig (ruim 9%). Daarna neemt het overmatig drinken af tot 4,6% onder de 40-50 jarigen, waarna het weer toeneemt tot 9,1% onder de 65-67-jarigen..

Zwaar drinken neemt af met het stijgen van de leeftijd, met name jongvolwassenen tussen 18 en 29 jaar drinken vaak zwaar.

Alcoholgebruik naar opleiding

Laagopgeleiden hebben minder vaak alcohol gedronken in het afgelopen jaar dan middelbaar en hoogopgeleiden. Ook houden ze zich vaker aan het advies van de Gezondheidsraad (drink niet of niet meer dan 1 glas per dag).

Er zijn geen verschillen in overmatig drinken naar opleidingsniveau. Middelbaar opgeleiden drinken wel vaker zwaar dan laagopgeleiden.

Trends in alcoholgebruik

Het percentage volwassenen van 18 jaar en ouder dat wel eens alcohol drinkt (8 van de 10) is tussen 2014 en 2019 ongeveer gelijk gebleven, maar daalde tussen 2019 en 2020 van 79,1% naar 77,6%.

Het percentage dat geen alcohol drinkt of niet meer dan 1 glas per dag is gestegen van 37,4% in 2014 naar 41,5% in 2019 en nam in 2020 verder toe tot 44,4%. 

Het percentage overmatige drinkers is gedaald van 9,9% in 2014 naar 8,5% in 2019 en nam daarna verder af naar 6,9% in 2020. Het percentage zware drinkers daalde licht van 9,2% in 2014 naar 7,7% in 2020.

Combigebruik

Cijfers uit 2018 lieten zien dat overmatig en zware drinkers vaak ook andere middelen gebruiken [2]. Onder overmatig en zware drinkers rookte respectievelijk 39,1% en 40,8% vergeleken met 22,4% onder de algemene bevolking. Het gebruik van cannabis lag bij deze drinkers op 13,5% (overmatige drinkers) en 19,7% (zware drinkers). Dit was 2 tot 3 keer zo hoog vergeleken met de algemene bevolking (7,5%). Ook het gebruik van andere drugs lag 2 tot 3 keer zo hoog onder overmatige en zware drinkers vergeleken met de algemene bevolking.

Soorten dranken

Verdiepende informatie over verschillende soorten drank die volwassenen drinken, is beschikbaar op basis van gegevens uit de Aanvullende Module Middelen van de Leefstijlmonitor [3].

Onder alle volwassenen die in het afgelopen jaar alcohol dronken drinkt bijna de helft ten minste maandelijks wijn en 39% drinkt ten minste maandelijks bier. Vrouwen drinken meer wijn dan mannen (58% tegenover 38%) en mannen drinken vaker bier dan wijn (60% tegenover 17%). Sterke drank wordt door 16% van de mannen gedronken en door 3,5% van de vrouwen. Dit is beduidend minder populair dan bier en wijn [2].

Daarnaast drinkt 10% van de volwassen bevolking (alcoholgebruikers en niet-alcoholgebruikers) alcoholvrij bier. Mannen doen dit vaker dan vrouwen (14% versus 6%).

Factsheet alcoholgebruik volwassenen

Klik hier voor een beknopt overzicht van de kerncijfers 2019.

Op Trimbos.nl kunt u de factsheet Alcoholgebruik onder volwassenen in Nederland – kerncijfers 2018 downloaden.


Nieuws

Referenties

  1. Gezondheidsenquête/Leefstijlmonitor, CBS i.s.m. RIVM en Trimbos-Instituut, 2020.
  2. Tuithof, M, Monshouwer, K, Aalten, J van, Dorsselaer, S van. (2020) Alcoholgebruik onder volwassenen in Nederland – kerncijfers 2018. Utrecht: Trimbos-instituut.
  3. LSM-A Middelen/Leefstijlmonitor, Trimbos-instituut i.s.m. RIVM en CBS, 2018.

Laatst gewijzigd: maandag 10 mei 2021 09:44