Cijfers alcoholgebruik jongeren

Dit item maakt deel uit van dossiers: Alcohol en jongeren, Alcohol in cijfers
Ga direct naar achtergrondinformatie


De cijfers over alcoholgebruik onder jongeren komen uit 2021 en zijn afkomstig uit het HBSC-onderzoek [1].

Er wordt gekeken naar het percentage jongeren van 12 tot en met 16 jaar dat aangeeft ooit en in de maand voorafgaand aan het onderzoek alcohol te hebben gedronken. Ook het aandeel jongeren dat in de afgelopen maand vijf glazen of meer bij één gelegenheid gedronken heeft (binge drinken) wordt weergegeven. Deze cijfers worden gepresenteerd naar geslacht, leeftijd en schoolniveau. Daarnaast worden veranderingen over tijd (totaal en naar leeftijd) weergegeven. Ten slotte gaan we nader in op het binge drinken onder de 12- t/m 16-jarige scholieren die in de afgelopen maand alcohol hebben gedronken.

Cijfers alcoholgebruik jongeren

In 2021 heeft bijna de helft van de 12- t/m 16-jarige scholieren ooit wel eens alcohol gedronken. Ruim een kwart deed dit in de maand voorafgaand aan het onderzoek. Eén op de vijf scholieren heeft in de afgelopen maand gebinged. Er zijn tussen jongens en meisjes van 12 t/m 16 jaar geen verschillen in de prevalentie van alcoholgebruik en binge drinken in de afgelopen maand.

Met elk jaar dat jongeren ouder worden, neemt het percentage scholieren dat ooit of in de afgelopen maand alcohol heeft gedronken flink toe. Dit geldt ook voor binge drinken.

Verschillen naar schoolniveau

Onder scholieren van het VWO is de prevalentie van alcoholgebruik ooit in het leven, in de afgelopen maand en binge drinken iets lager dan op de andere schoolniveaus. Alleen voor binge drinken is het verschil tussen het VWO en de andere schoolniveaus significant.

Alcoholgebruik daalt niet verder

Tussen 2019 en 2021 is het aantal scholieren van 12 t/m 16 jaar dat ooit alcohol heeft gedronken niet veranderd [1,2]. Vergeleken met 2003 is het percentage alcoholgebruikers fors gedaald, zowel bij jongens als bij meisjes. Sinds 2003 is ook het aantal scholieren dat in de afgelopen maand alcohol heeft gedronken of heeft gebinged flink afgenomen. De daling lijkt echter niet verder door te zetten. Dit geldt voor drinken ooit in het leven, in de afgelopen maand en voor binge drinken.

Trend alcohol gebruik naar leeftijd

Als gekeken wordt naar de afzonderlijke leeftijden blijkt dat het alcoholgebruik van onder andere 13-jarigen is toegenomen tussen 2019 en 2021 [1,2]. Zo steeg het aantal scholieren van 13 jaar dat in de afgelopen maand alcohol heeft gedronken in deze periode van 10 naar 14 procent en steeg het binge drinken van 5 naar 10 procent. Ook onder 16-jarigen is er een toename in binge drinken tussen 2019 en 2021 van 42 naar 50%.

Vergeleken met 1999, zijn jongeren in 2019 gemiddeld ruim één jaar ouder als zij voor het eerst alcohol drinken (12,3 jaar versus 13,3 jaar) (niet gevraagd in 2021).

Binge drinken onder de drinkers

Drie kwart van de scholieren van 12 t/m 16 jaar (75%) die in de afgelopen maand alcohol dronken (‘de drinkers’), hebben in de afgelopen maand weleens gebinged. Drinkende jongens en meisjes verschillen hierin niet van elkaar (76% versus 74%). Er is geen duidelijke toename in binge-drinken naar leeftijd te zien; het percentage ligt onder alle leeftijden rond de 70-80%.

Met het toenemen van het schoolniveau lijkt het percentage binge-drinkers onder de drinkers geleidelijk te dalen. VWO-leerlingen die de afgelopen maand hebben gedronken geven aan minder vaak aan te binge-drinken dan leerlingen op de andere schoolniveaus.

Het percentage binge-drinken onder jongeren die drinken is in de periode 2003-2021 toegenomen van 64 naar 74 procent en is sinds 2013 onveranderd hoog.


Gerelateerde pagina's

Nieuws

Lopend onderzoek

Links

  • HBSC 2017
    Dit rapport bevat de resultaten van het Health Behaviour in School-aged Children (HBSC) onderzoek in Nederland.
  • Jeugd en riskant gedrag 2019
    Kerngegevens uit het Peilstationsonderzoek Scholieren.
  • Veranderingen in middelengebruik onder Nederlandse scholieren: samenhang met schoolniveau
    Peilstationsonderzoek scholieren waarbij de ontwikkeling van het gebruik van tabak, alcohol en cannabis in de periode 2003-2015 werd onderzocht onder leerlingen van 12 tot en met 16 jaar van verschillende schoolniveaus.
  • Zien drinken doet drinken? Een update!
    De factsheet ‘Zien Drinken Doet Drinken? Een update!' geeft een overzicht van de recente literatuur naar de effecten van alcoholgebruik in de sociale omgeving op kennis, opvattingen en gebruik van alcohol door jongeren. Tevens is er een publiekssamenvatting van de factsheet.

Referenties

1. Boer M, van Dorsselaer S, de Looze M, de Roos S, Brons H, van den Eijnden R, Monshouwer K, Huijnk W, ter Bogt T, Vollebergh W, Stevens G. (2022) HBSC 2021. Gezondheid en welzijn van Jongeren in Nederland. Utrecht: Universiteit Utrecht, Trimbos-instituut en Sociaal en Cultureel Planbureau.

2. Rombouts, M., van Dorsselaer, S., Scheffers-van Schayck, T., Tuithof, M., Kleinjan, M. en Monshouwer, K. (2020). Jeugd en riskant gedrag 2019: Kerngegevens uit het Peilstationsonderzoek scholieren. Utrecht: Trimbos-instituut.


Laatst gewijzigd: woensdag 14 september 2022 10:40