Cijfers alcoholgebruik 50-plussers

Ga direct naar achtergrondinformatie


De kerncijfers alcoholgebruik (geen of weinig gebruik, overmatig drinken en zwaar drinken) en de trends onder 50-plussers zijn afkomstig uit de Gezondheidsenquête/Leefstijlmonitor 2019, CBS i.s.m. RIVM en Trimbos-instituut. De cijfers over problematisch alcoholgebruik in de huisartsenpraktijk en een stoornis in het alcoholgebruik zijn alleen beschikbaar onder 55-plussers en afkomstig uit de NIVEL Zorgregistraties eerste lijn (2015) en NEMESIS-2 (2013-2015), respectievelijk.

Alcoholgebruik bij 50-plussers naar geslacht

In 2019 drinken veel meer vrouwen (59,6%) dan mannen (32,8%) geen alcohol of drinken niet meer dan 1 glas per dag. Er was een hoger percentage overmatige drinkers onder mannen (9,7%) dan onder vrouwen (7,0%). Bovendien waren mannen vaker een zware drinker dan vrouwen (respectievelijk 7,8% en 5,8%).

Trends in alcoholgebruik bij 50-plussers

Het percentage 50-plussers dat geen alcohol drinkt of niet meer dan 1 glas per dag is gestegen van 42,2% in 2014 naar 46,6% in 2019. Het percentage overmatige drinkers is gedaald van 10,7% in 2014 naar 8,3% in 2019. Het percentage overmatige drinkers schommelt sinds 2014 rond de 7%.

Problematisch alcoholgebruik en een stoornis in het alcoholgebruik bij 55-plussers

  • In 2015 registreerden huisartsen bij 0,85% van de 55-plussers een diagnose problematisch alcoholgebruik, waarvan tweede derde man was. Hoe hoger de leeftijd, hoe minder vaak deze diagnose geregistreerd is.
  • In 2015 registreerden huisartsen in de groep 55-64 jarigen meer problematisch alcoholgebruik dan in 2010 (van 0,98% in 2010 naar 1,13% in 2015). Onder 65-plussers was er geen verandering.
  • Afgelopen jaren nam het aandeel hulpvragers voor alcoholproblematiek in de verslavingszorg onder 55-plussers toe, van 18% in 2002 [1] naar 28,2% in 2015. Omgerekend gaat het hierbij om ruim 8.300 mensen [2]. De toename van 55-plussers in behandeling bij de verslavingszorg hangt waarschijnlijk vooral samen met het groeiend aantal ouderen.
  • Het aantal 55-plussers met een stoornis in het gebruik van alcohol is groter dan de groep die in behandeling is bij de verslavingszorg. Veel mensen die een alcoholprobleem hebben zijn niet bekend bij de verslavingszorg. Uit een bevolkingsstudie bleek dat 1,3% van de 55-70 jarigen voldoet aan de DSM-IV criteria voor deze stoornis. Dit percentage kan echter een onderschatting zijn vanwege de criteria die gebruikt worden en die bij 55-plussers minder van toepassing lijken.

Alcoholgebruik bij 50-plussers

In 2019 dronk 46,6% van de 50-plussers niet of niet meer dan 1 glas per dag. Veel meer 75-plussers (65,9%) dan 50-64 jarigen (39,4%) drinken geen alcohol of drinken niet meer dan 1 glas per dag. Veel meer 50-plussers dan 18-49 jarigen drinken geen alcohol of drinken niet meer dan 1 glas per dag (respectievelijk 46,6% en 36,4).  

In 2019 dronk 8,3% van de 50-plussers overmatig. Er was een hoger percentage overmatige drinkers onder 65-74 jarigen (9,5%) dan onder 75-plussers (4,2%). Er was geen verschil in overmatig drinken tussen 50-64 jarigen (9,2%) en 65-74 jarigen (9,5%), maar beide groepen verschilden wel van 75-plussers. 50-plussers drinken ongeveer even vaak overmatig dan 18-49 jarigen (respectievelijk 8,3% en 8,6%).

In 2019 dronk 6,8% van de 50-plussers zwaar. Er was een hoger percentage zwaar drinkers onder 50-64 jarigen (8,2%) dan onder 75-plussers (3,5%). Er was geen verschil in zwaar drinken tussen 50-64 jarigen (8,2%) en 65-74 jarigen (6,4%), maar beide groepen verschilden wel van 75-plussers. 50-plussers drinken minder vaak zwaar dan 18-49 jarigen (respectievelijk 6,8% en 10,2%).


Referenties

  1. Wisselink, D.J., Kuijpers, W.G.T. & Mol, A. Kerncijfers verslavingszorg 2011. Houten: Stichting Informatie Voorziening Zorg, 2012.
  2. Wisselink, D.J., Kuijpers, W.G.T. & Mol, A. Kerncijfers verslavingszorg 2015. Houten: Stichting Informatie Voorziening Zorg, 2016.