Cijfers alcohol en de SEH

Dit item maakt deel uit van dossier: Alcohol en de SEH
Ga direct naar achtergrondinformatie


Het Letsel Informatiesysteem (LIS) van VeiligheidNL houdt in een steekproef van SEH’s aantallen en karakteristieken bij van letsels door ongevallen [1]. Deze cijfers worden in het LIS geëxtrapoleerd naar heel Nederland. Voor alcohol worden gegevens verzameld over behandelingen wegens:

  • een alcoholvergiftiging;
  • letsels na een ongeval of geweld waarbij voor zover bekend alcohol betrokken was;
  • letsel door zelfbeschadiging waarbij alcohol betrokken was.

Alcoholvergiftiging

Het LIS hanteert de volgende criteria voor het vaststellen van het aantal alcoholvergiftigingen.

Het betreft SEH-bezoeken als gevolg van een ongeval of geweldpleging waarbij:

  1. in de toedracht van het ongeval alcohol als betrokken product omschreven staat;
  2. ‘alcoholintoxicatie’ of een overige vergiftiging (in combinatie met alcohol) in de diagnose omschreven staat;
  3. alcoholgebruik de enige reden is voor SEH-bezoek (geen ander letsel aanwezig);
  4. geen sprake is van zelfbeschadiging (dit wordt apart gerapporteerd).
  • In 2017 zijn naar schatting 6000 personen op de SEH  behandeld wegens een alcoholvergiftiging. In 2016 waren dit 5600 personen.  
  • Onder hen waren meer mannen (60%) dan vrouwen (40%). Het aantal alcoholvergiftigingen per 100.000 inwoners van Nederland was het hoogst in de leeftijdscategorie 18-24 jarigen.
  • Het aantal SEHbezoeken als gevolg van een alcoholvergiftiging is in tien jaar tijd toegenomen met 39 procent. De stijging werd vooral veroorzaakt door de leeftijdsgroep 25-54 jaar, en het meest door mannen.
  • Bijna één op de vier  SEH-bezoekers met een alcoholvergiftiging was in 2017  jonger dan 18 jaar. De ruime meerderheid was een jongen (55%) en 16 of 17 jaar.
  • Het aantal alcoholvergiftigingen op de SEH-afdeling in de leeftijdsgroep 12-17 jaar is in de laatste tien jaar niet significant gestegen.
  • Opname in het ziekenhuis voor verdere behandeling was geïndiceerd bij 36% van de patiënten met een alcoholvergiftiging. In de jongste groep werd het grootste deel opgenomen (69% van de SEH-bezoekers in de leeftijd 12-17 jaar).

Alcohol gerelateerd letsel

Alcoholgebruik kan ook leiden tot het oplopen van letsel  door een ongeval zoals een val van een fiets of geweld na alcoholgebruik. Bij geweld kan degene die letsel oploopt zelf aanstichter zijn en/of slachtoffer zijn van iemand die gedronken heeft.

  • In 2017 werden naar schatting 17.800 personen behandeld op een SEH-afdeling naar aanleiding van een ongeval of geweldpleging waarbij voor zover bekend alcohol betrokken was. De cijfers fluctueren van jaar tot jaar maar er is sinds 2007 een significante stijging.
  • Drie kwart van de patiënten met een aan alcohol gerelateerd letsel in 2017 was man (73%) en één op de vijf slachtoffers was tussen de 18 en 25 jaar oud (20%).
  • In ruim de helft van alle alcohol gerelateerde ongevallen was er sprake van een privé-ongeval (55%), zoals een val van de trap. Bij ruim een derde (36%) betrof het een verkeersongeval (opvallend vaak een val van fiets). Eén op de elf letsels ontstond door geweldpleging (slag, klap of stomp).

Registratie van het alcoholgebruik dat vooraf ging aan ongevallen of geweldpleging is overigens problematisch, omdat er op de SEH’s niet systematisch aan patiënten gevraagd wordt of er voorafgaand aan het ongeval alcohol gedronken is. Uit aanvullend onderzoek op basis van zelfrapportage bleek dat bijna zes keer meer SEH-bezoeken voor ongevallen gerelateerd waren aan alcohol dan op basis van de registratie geschat werd.

Zelfbeschadiging

Alcohol gerelateerde zelfbeschadiging kan betrekking hebben op vergiftigingen door (deels) alcohol, maar ook op zelfbeschadiging door bijvoorbeeld snijden, waarbij een persoon ook alcohol genuttigd heeft.

  • In 2017 werden naar schatting 2800 personen behandeld op de SEH wegens letsel door zelfbeschadiging waarbij alcohol betrokken was.
  • 58% van hen was vrouw en twee derde was in de leeftijd 25-54 jaar.
  • Het valt op dat in totaal in bijna één op de vijf (18%) gevallen van zelfbeschadiging alcohol een rol speelde.

Nieuws

Referenties

  1. Nijman, S. en H. Valkenberg (2018). Alcoholvergiftigingen en ongevallen met alcohol Amsterdam: VeiligheidNL.

Laatst gewijzigd: vrijdag 26 april 2019 14:25