Verkoop van alcohol

Dit item maakt deel uit van dossier: Alcohol in cijfers
Ga direct naar achtergrondinformatie


De cijfers met betrekking tot verkoop van alcohol zijn afkomstig uit verschillende bronnen die ook verzameld zijn in het jaarbericht van Nationale Drug Monitor van het Trimbos-instituut. Hier presenteren we de verkoopcijfers sinds 1960 en cijfers over het verkrijgen van alcohol door minderjarigen.

Verkoopcijfers

Verkoopcijfers geven een indicatie van de hoeveelheid alcohol die jaarlijks per hoofd van de bevolking wordt geconsumeerd [1]. De consumptie van alcohol was in Nederland het grootst in het laatste kwart van de twintigste eeuw. Sindsdien is er sprake van een lichte daling gevolgd door een stabilisering tussen 2014 en 2019. In 2020 werd per hoofd van de bevolking van 15 jaar of ouder 7,7 liter pure alcohol geconsumeerd, dit lijkt een lichte daling ten opzichte van 2019.

Gekeken naar de consumptie per hoofd van de bevolking vanaf 0 jaar was de totale alcoholconsumptie in 2020 6,5 liter. De meeste alcohol werd gedronken in de vorm van bier (3,0 liter), gevolgd door wijn (2,5 liter) en gedistilleerd (1,1 liter). De consumptie van bier en gedistilleerd in Nederland is sinds 1980 afgenomen; de consumptie van wijn nam in dezelfde periode toe.

De verkoop van alcoholvrij bier is de laatste jaren gestegen. Uit de bierconsumptiecijfers van de Nederlandse brouwers blijkt dat in 2018 de verkoop van alcoholvrij bier is gestegen met 32,4% ten opzichte van 2017. In 2019 is de verkoop gestegen met 6,5% ten opzichte van 2018.

Wijze van verkrijgen alcohol door scholieren

Volgens het HBSC-onderzoek 2021 is de sociale omgeving voor minderjarige jongeren (12-16 jaar) de belangrijkste bron om aan alcohol te komen [2].

De meerderheid van de jongeren van 12‐16 jaar die in de afgelopen maand alcohol hebben gebruikt, koopt het niet zelf, maar krijgt het via anderen. Zo krijgt 34% de alcohol meestal van vrienden en 29% meestal van de ouders.

Naleving leeftijdsgrens alcoholverkoop

In 2022 is nieuw onderzoek gedaan naar de naleving van de leeftijdsgrens voor de verkoop van alcohol. Hierbij hebben 17-jarige “mysterykids” aankooppogingen gedaan bij verschillende verkoopkanalen [3].

In 2022 was het totale nalevingspercentage voor de verkoop van alcohol 39,4. In andere woorden, minder dan 2 op de 5 aankooppogingen door 17-jarige jongeren mislukte. Dit is hoger dan het totale nalevingspercentage in 2018 (35%) en 2020 (38%). De correcte naleving in 2022 was het hoogst in ketenslijterijen (84%) en het laagst bij flitsbezorgers (1,1%).

Bij drie verkoopkanalen van alcohol (i.e. slijterijen, zelfstandige slijterijen en supermarkten) is de naleving van de leeftijdsgrens bij alcoholverkoop in 2022 hoger dan in 2020. Echter, bij de andere 14 verkoopkanalen van alcohol (i.e. avondwinkels, cafetaria’s, horecagelegenheden, NS Kiosken, borrelshops, ketenslijterijen, sportkantines, ketensupermarkten, zelfstandige supermarkten, thuisbezorgkanalen, flitsbezorgers, maaltijdbezorgdiensten, thuisbezorgende landelijke ketens en webshops) zijn er geen veranderingen in de naleving geconstateerd.


Nieuws

Referenties

  1. STAP. Alcoholconsumptie per hoofd van de bevolking (bier, wijn, gedistilleerd en totaal) en per hoofd van de bevolking van 15 jaar en ouder (totaal), 1960-2020 in liters pure alcohol (versie januari 2022) [Internet]. 2022. Available from: https://www.stap.nl/content/bestanden/alcoholconsumptie-1960-2020-tabel---versie-14-januari-2022.pdf
  2. Boer M, van Dorsselaer S, de Looze M, de Roos S, Brons H, van den Eijnden R, Monshouwer K, Huijnk W, ter Bogt T, Vollebergh W, Stevens G. (2022) HBSC 2021. Gezondheid en welzijn van Jongeren in Nederland. Utrecht: Universiteit Utrecht, Trimbos-instituut en Sociaal en Cultureel Planbureau.
  3. Hessels, M., Geerlings, M. Van den Berk, T., Buitink, E., Van Amerongen, G., & Wolters, T. (2022). Landelijk onderzoek naar de naleving van de leeftijdsgrens bij alcohol- en tabaksverkoop in 2022. Onderzoeksbureau Objectief.

Laatst gewijzigd: maandag 19 september 2022 13:53