Blurring met alcohol

Dit item maakt deel uit van dossiers: Alcoholbeleid en wetgeving, Alcohol en gemeenten
Ga direct naar achtergrondinformatie


Steeds vaker is alcohol te krijgen op plekken waar dit wettelijk niet is toegestaan, zoals bij de kapper, in een kledingwinkel of in de supermarkt. We noemen dit ‘blurring’. Wat houdt blurring precies in? En wat zijn de gevolgen van blurring voor de gezondheid en de maatschappij?

Wat is blurring?

Alcoholverstrekking op plaatsen waar dit eigenlijk niet mag, wordt aangeduid met het begrip ‘blurring’ ofwel vervaging van de grenzen (het Engelse to blurr betekent vervagen). We spreken ook wel van ‘mengformules’ of ‘mengvormen’, omdat het gaat om het combineren van verschillende bedrijfsmodellen zoals horeca, detailhandel en slijterij [2, 3].

Alcoholwet en coalitieakkoord

In de Alcoholwet is blurring bij het verstrekken van alcoholhoudende dranken niet toegestaan [1]. Horecagelegenheden mogen alleen alcoholhoudende dranken aanbieden voor gebruik ter plaatse en slijterijen en detailhandel mogen alleen alcoholhoudende dranken aanbieden voor gebruik elders. Er is één uitzondering: het schenken van alcoholhoudende dranken in slijterijen. Dit is onder bepaalde voorwaarden toegestaan, zodat slijterijen in hun zaak proeverijen kunnen organiseren. In de oude Drank- en Horecawet mochten slijterijen alleen proeverijen organiseren wanneer zij in hun zaak een tweede ruimte hadden waarvoor zij een horecavergunning of ontheffing hadden. Deze beperking is in de Alcoholwet komen te vervallen [1, 8].

In het coalitieakkoord tussen VVD, D66, CDA en ChristenUnie is te lezen dat de nieuwe coalitie blurring toestaat. In 2018 heeft VVD-kamerlid Ziengs al een voorstel gedaan om blurring toe te staan door dit in de wet te verankeren. Het voorstel van Ziengs betreft dus een versoepeling van de Alcoholwet (in 2018 nog de Drank- en Horecawet) [1], waardoor de verkrijgbaarheid van alcohol zou kunnen toenemen.

Pilot met blurring

In 2016 en 2017 is een pilot gehouden in 34 gemeenten in Nederland: 243 ondernemers hebben in deze gemeenten geëxperimenteerd met blurring [4]. Aanleiding hiervoor was de leegstand van winkelpanden in Nederlandse binnensteden. De pilot met blurring bood ondernemers de mogelijkheid om vernieuwende concepten uit te proberen om de leegstand tegen te gaan. In deze pilot mochten winkels, dienstverleners (bijvoorbeeld kappers) en niet-drankverstrekkende horeca (zoals lunchrooms) alcohol schenken om ter plekke op te drinken of alcohol verkopen om elders op te drinken. Ook mochten slijterijen alcohol schenken in hun eigen zaak, bijvoorbeeld bij een proeverij [4].

Schade van blurring voor drinker zelf en maatschappij

Door blurring kan er alcohol geschonken of verkocht worden in ondernemingen waar dat normaal gesproken niet gebeurt. De beschikbaarheid van alcohol neemt dus toe. Dit leidt vervolgens tot meer alcoholgebruik met alle negatieve gevolgen van dien: lichamelijke gevolgen voor de individuele drinker (bijvoorbeeld hart- en vaatziekten, kanker) en gevolgen voor de maatschappij als geheel, zoals verkeersongelukken en toename van geweld [5, 6].

Blurring draagt ook bij aan het normaliseren van alcoholgebruik, doordat mensen op meer plekken geconfronteerd worden met alcohol en mensen die alcohol drinken. Dit is extra riskant voor risicogroepen, zoals kinderen en jongeren. We weten uit onderzoek dat kinderen en jongeren die hun ouders zien drinken, positievere verwachtingen over alcoholgebruik blijken te ontwikkelen dan kinderen en jongeren die hun ouders niet zien drinken. Deze positieve verwachtingen vergroten op hun beurt de kans dat jongeren zelf gaan drinken en dat jongeren die al drinken meer gaan drinken [7]. Een ander gevolg kan zijn dat mensen die een alcoholverslaving hebben (gehad), of aanleg voor verslaving hebben, met alcohol in aanraking komen op plekken waar ze dit niet verwachten. Dit kan een hunkering (craving) naar alcohol veroorzaken [2]. Bovendien vergt blurring extra inzet van gemeenten voor handhaving, terwijl de handhavingscapaciteit al beperkt is.


Nieuws

Referenties

  1. Alcoholwet (1964, 7 oktober). Geraadpleegd van https://wetten.overheid.nl/BWBR0002458/2021-07-01.
  2. De Greeff, J. & Lemmers, L. (2016). Blurring nader bekeken: Een Europese vergelijking van wettelijke restricties, van verkooppunten en beschikbaarheid. Utrecht: Trimbos-instituut. Geraadpleegd van https://www.trimbos.nl/aanbod/webwinkel/af1503-blurring-nader-bekeken/.
  3. Ziengs, E. (2018). Wetsvoorstel wijziging Drank- en horecawet verruiming inzetten mengformules. Geraadpleegd van: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-34961-3.html.
  4. Zwaveling, E., Slot, M. & Oostdijk, A. (2017). Eindrapport Pilot mengvormen Drank- en Horecawet: Een positief resultaat voor klanten, ondernemers en winkelgebieden. Utrecht: Berenschot Groep B.V. Geraadpleegd van https://www.retailinsiders.nl/docs/b9a9702b-97b8-4674-ad87-e31ddcfd2d0d.pdf.
  5. Burton, R., Henn, C., Lavoie, D., O'Connor, R., Perkins, C., Sweeney, K., . . . Sheron, N. (2017). A rapid evidence review of the effectiveness and cost-effectiveness of alcohol control policies: an English perspective. The Lancet, 389(10078), 1558-1580.
  6. De Boer, A., Oostdijk, A., Zwaveling, E. & de Groot, E. (2019). Eindrapportage Effecten van het initiatiefwetsvoorstel ‘Regulering mengformules’. Utrecht: Berenschot Groep B.V. Geraadpleegd van https://www.eerstekamer.nl/overig/20190607/effecten_van_het/document
  7. Smit, K., Monshouwer, K., van Leeuwen, L. & Voogt, C. (2018). Zien drinken doet drinken? Een update! Utrecht: Trimbos-instituut.
  8. Drank- en Horecawet (1964, 7 oktober). Geraadpleegd van: https://wetten.overheid.nl/BWBR0002458/2017-12-31.
  9. VVD, D66, CDA en Christenunie. (2021). Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst: Coalitieakkoord 2021-2025. Geraadpleegd van: https://www.kabinetsformatie2021.nl/documenten/publicaties/2021/12/15/coalitieakkoord-omzien-naar-elkaar-vooruitkijken-naar-de-toekomst.

Laatst gewijzigd: maandag 21 maart 2022 16:22