Blurring

Dit item maakt deel uit van dossier: Alcoholbeleid en wetgeving
Ga direct naar achtergrondinformatie


Steeds vaker is alcohol te krijgen op plekken waar dit wettelijk gezien niet is toegestaan, zoals bij de kapper of in een lunchroom. In 2018 heeft VVD-kamerlid Ziengs een voorstel gedaan om dit wel toe te staan, door het verankeren van blurring in de wet. Dit voorstel betreft een versoepeling van de Drank- en Horecawet (DHW) (1), waardoor de beschikbaarheid van alcohol zou kunnen toenemen. Wat houdt blurring in? Wat zijn de gevolgen van blurring voor de gezondheid? En, waarom zorgt het toestaan van blurring voor een versoepeling van de DHW?

Wat is blurring

Blurring, ook wel mengformules of mengvormen genoemd, is het combineren van verschillende bedrijfsmodellen zoals horeca, detailhandel en/of slijterij (2, 3). Binnen de huidige wetgeving over het verstrekken van alcohol, de DHW, is blurring niet toegestaan waar het gaat om het verstrekken van alcoholhoudende dranken (1). Horeca mag alcoholhoudende dranken alleen aanbieden voor gebruik ter plaatse en slijterijen en detailhandel mogen alcoholhoudende dranken alleen aanbieden voor gebruik elders dan ter plaatse, mits hier de juiste vergunning voor is afgegeven.

Pilot met blurring

In 2016 en 2017 is een pilot gehouden in 34 gemeenten in Nederland waarin 243 ondernemers in deze gemeenten hebben geëxperimenteerd met blurring (4). Aanleiding hiervoor was de leegstand van winkelpanden in Nederlandse binnensteden. De pilot met blurring bood ondernemers de mogelijkheid om vernieuwende concepten te proberen om de leegstand tegen te gaan. In deze pilot mochten winkels, dienstverlening (bijv. kappers) en niet-drankverstrekkende horeca (bijv. lunchrooms) alcohol schenken of verkopen ter plaatse of alcohol verkopen voor consumptie elders dan ter plaatste. Ook mochten slijterijen alcohol schenken in hun eigen zaak (bijv. een proeverij) (4).

Schade van blurring voor het individu en de maatschappij

Blurring kan ertoe leiden dat alcohol verkocht of geschonken wordt in ondernemingen waar dat normaal gesproken niet gebeurt. Hierdoor kan de beschikbaarheid van alcohol toenemen. Een toename van de beschikbaarheid van alcohol leidt tot meer alcoholconsumptie en daarmee tot negatieve lichamelijke gevolgen voor het individu (bijv. hart- en vaatziekten, kanker) en de maatschappij (bijv. verkeersongelukken of geweld (5, 6). Bovendien kan blurring bijdragen aan het normaliseren van alcoholgebruik doordat mensen op meer plekken geconfronteerd worden met alcohol en personen die alcohol drinken. Dit is extra riskant voor risicogroepen, zoals jongeren. Zo ontwikkelen jongeren die hun ouders zien drinken positievere verwachtingen over alcoholgebruik vergeleken met jongeren die hun ouders niet zien drinken. Positieve verwachtingen over alcohol verhogen vervolgens de kans dat jongeren gaan drinken en dat jongeren die al drinken, meer gaan drinken (7). En, door blurring kunnen ex-alcoholverslaafden met alcohol in aanraking komen op plekken waar ze dit niet verwachten, wat een hunkering (craving) naar alcohol kan veroorzaken (2).

Wijziging Drank- en Horecawet

In de eerste helft van 2020 is het Alcoholbesluit ter consultatie aangeboden door staatssecretaris Paul Blokhuis van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (8). In het Alcoholbesluit wordt een voorstel gedaan voor een aantal wijzigingen in de DHW, waaronder een nieuwe naam voor de wet: de Alcoholwet. Ook maakt het Alcoholbesluit het mogelijk om één vorm van blurring toe te staan, namelijk het schenken van alcoholhoudende dranken in slijterijen. Dit maakt het mogelijk voor slijterijen om proeverijen in hun zaak te organiseren. In de huidige DHW mogen slijterijen alleen proeverijen organiseren in hun zaak wanneer zij een tweede ruimte hebben waarvoor zij een horecavergunning of ontheffing kunnen aanvragen (1, 8). Verder heeft VVD-kamerlid Ziengs in 2018 een voorstel gedaan voor wijziging van de DHW waardoor het mogelijk wordt om blurring toe te staan (3). Dit betekent dat het mogelijk wordt voor bijvoorbeeld kledingwinkels en kappers om alcohol te schenken in hun zaak. 

De bespreking van beide voorstellen in de Tweede Kamer vindt plaats in de tweede helft van 2020.


Referenties

  1. Drank- en Horecawet (1964, 7 oktober). Geraadpleegd op 14-09-2020: https://wetten.overheid.nl/BWBR0002458/2017-12-31
  2. De Greeff, J. & Lemmers, L. (2016). Blurring nader bekeken: Een Europese vergelijking van wettelijke restricties, van verkooppunten en beschikbaarheid. Utrecht: Trimbos-instituut.
  3. Ziengs, E. (2018). Wetsvoorstel wijziging Drank- en horecawet verruiming inzetten mengformules. Geraadpleegd op 14-09-2020: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-34961-3.html
  4. Zwaveling, E., Slot, M. & Oostdijk, A. (2017). Eindrapport Pilot mengvormen Drank- en Horecawet: Een positief resultaat voor klanten, ondernemers en winkelgebieden. Utrecht: Berenschot Groep B.V.
  5. Babor, T. (2010). Alcohol: No Ordinary Commodity. Research and Public Policy, Second Edition. Oxford: Oxford University Press.
  6. De Boer, A., Oostdijk, A., Zwaveling, E. & de Groot, E. (2019). Eindrapportage Effecten van het initiatiefwetsvoorstel ‘Regulering mengformules’. Utrecht: Berenschot Groep B.V.
  7. Smit, K., Monshouwer, K., van Leeuwen, L. & Voogt, C. (2018). Zien drinken doet drinken? Een update! Utrecht: Trimbos-instituut.
  8. Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (2020). Alcoholbesluit. Geraadpleegd op 14-09-2020: https://www.internetconsultatie.nl/alcoholbesluit