Blootstelling aan alcohol als risicofactor

Dit item maakt deel uit van dossier: Alcoholreclame en alcoholbeelden in de media
Ga direct naar achtergrondinformatie


Alcoholreclame en (sociale) media

Blootstelling aan alcoholreclame en media hangt samen met het alcoholgebruik onder jongeren. Jongeren die nog geen alcohol drinken, hebben een grotere kans om te beginnen met drinken als ze zijn blootgesteld aan alcoholreclame en media. Ook vergroot blootstelling aan alcoholreclame en media de kans dat drinkende jongeren meer gaan drinken. Dit blijkt uit vier reviews die de resultaten van in totaal 64 longitudinale studies hebben verzameld onder jongeren (9-29 jaar) [1–4]. In de studies werd rekening gehouden met het effect van andere belangrijke risicofactoren van alcoholgebruik, zoals het drinkgedrag van peers en ouders, en relevante demografische kenmerken. Ook blootstelling aan alcoholreclame via sociale media hangt samen met de intentie om alcoholhoudende drank te kopen en met meer alcoholgebruik onder jongeren (jonger dan 21 jaar) [5]. Bovendien hangt blootstelling aan sociale media samen met intenties om te drinken en een positieve houding om alcohol te drinken onder jongeren (12-25 jaar) [6].

Alcohol en sportsponsoring

Blootstelling aan alcoholreclame via sportsponsoring hangt samen met alcoholgebruik onder zowel jongeren als volwassenen (13-46 jaar) [7].

Alcohol in entertainende media

Blootstelling aan alcoholbeelden via entertainende media (films, televisie, Internet, games en muziekvideo’s) hangt samen met alcoholgebruik onder jongeren [8–10]. Zo laat, bijvoorbeeld, een studie zien dat blootstelling aan alcoholbeelden in films samenhangt met zowel het eerder beginnen met drinken als met binge drinken, zelfs als er gecontroleerd is voor meerdere risicofactoren, zoals geslacht en het alcoholgebruik van ouders en leeftijdsgenoten [11]. Bovendien vergroot het zien
van alcoholbeelden in films het uitproberen van alcohol met 7%. Ook vergoot het de kans op het nippen, het drinken van een volledig glas alcohol, en zwaar drinken [12].

Mate van blootstelling

In Nederland worden alle leeftijdsgroepen blootgesteld aan alcoholreclame en onderzoek laat zien dat dit samenhangt met meer en eerder alcoholgebruik onder jongeren. Er is wet- en regelgeving in Nederland die als doel hebben om de blootstelling aan alcoholreclame onder jongeren te beperken. Ondanks deze wet- en regelgeving worden jongeren blootgesteld aan alcoholreclame. Uit een recent onderzoek bleek dat 29-34% van de jongeren (12-17 jaar) (afhankelijk van het type reclame) aangaf (zeer) veel alcoholreclame te hebben gezien bij festivals, evenementen en/of poppodia. Ook advertenties in folders en premiums in horecagelegenheid werden (zeer) veel gezien door respectievelijk 28% en 26% van de jongeren. Verder bleek uit dit onderzoek dat jongeren vaker dan volwassenen (30+ jaar) in aanraking zijn gekomen met:

  • Advertenties in supermarkten (33% van de jongeren ziet daar (zeer) veel alcoholreclame vs. 23% van de volwassenen);

  • Product placement in supermarkten (22% vs. 12%);
  • Sponsoring in sportaccommodaties (21% vs. 11%);
  • Advertenties in de openbare ruimte (21% vs. 14%);
  • Sponsoring op televisie (20% vs. 14%);
  • Advertenties in sportaccommodaties (18% vs. 11%);
  • Premiums in supermarkten (17% vs. 13%);
  • Product placement bij On Demand Services (12% vs. 7%);
  • Premiums in sportaccommodaties (12% vs. 5%);
  • Advertenties op websites (9% vs. 3%) en;
  • Commercials, advertenties, product placement en posts op social media (6-10% vs. 2-4%).

Referenties

  1. Anderson, P., De Bruijn, A., Angus, K., Gordon, R., & Hastings, G. (2009). Special issue: The message and the media: Impact of alcohol advertising and media exposure on adolescent alcohol use: A systematic review of longitudinal studies. Alcohol and Alcoholism, 44, 229–243. doi:10.1093/alcalc/agn115.
  2. Jernigan, D., Noel, J., Landon, J., Thornton, N., & Lobstein, T. (2017). Alcohol marketing and youth alcohol consumption: A systematic review of longitudinal studies published since 2008. Addiction, 112, 7–20. doi:10.1111/add.13591.
  3. Scott, S., Muirhead, C., Shucksmith, J., Tyrrell, R., & Kaner, E. (2017). Does industry-driven alcohol marketing influence adolescent drinking behaviour? A systematic review. Alcohol and alcoholism (Oxford, Oxfordshire), 52, 84–94. doi:10.1093/alcalc/agw085.
  4. Smith, L.A., & Foxcroft, D.R. (2009). The effect of alcohol advertising, marketing and portrayal on drinking behaviour in young people: Systematic review of prospective cohort studies. BMC Public Health, 9, 51. doi:10.1186/1471-2458-9-51.
  5. Lobstein, T., Landon, J., Thornton, N., & Jernigan, D. (2017). The commercial use of digital media to market alcohol products: A narrative review. Addiction, 112, 21–27. doi:10.1111/add.13493.
  6. Gupta, H., Pettigrew, S., Lam, T., & Tait, R.J. (2016). A systematic review of the impact of exposure to internet-based alcohol-related content on young people’s alcohol use behaviours. Alcohol and Alcoholism, 51, 763–771. doi:10.1093/alcalc/agw050.
  7. Brown, K. (2016). Association between alcohol sports sponsorship and consumption: A systematic review. Alcohol and Alcoholism, 51, 747–755. doi:10.1093/alcalc/agw006.
  8. Nunez-Smith, M., Wolf, E., Huang, H.M., Chen, P.G., Lee, L., Emanuel, E.J., & Gross, C.P. (2010). Media exposure and tobacco, illicit drugs, and alcohol use among children and adolescents: A systematic review. Substance Abuse, 31, 174–192. doi:10.1080/08897077.2010.495648.
  9. Koordeman, R., Anschutz, D.J., Van Baaren, R.B., & Engels, R.C.M.E. (2011). Effects of alcohol portrayals in movies on actual alcohol consumption: An observational experimental study. Addiction, 106, 547–554. doi:10.1111/j.1360-0443.2010.03224.x.
  10. Koordeman, R., Anschutz, D.J., & Engels, R.C.M.E. (2015). Self-control and the effects of movie alcohol portrayals on immediate alcohol consumption in male college students. Frontiers in Psychiatry, 5. doi:10.3389/fpsyt.2014.00187.
  11. Hanewinkel, R., Sargent, J.D., Hunt, K., Sweeting, H., Engels, R.C.M.E., Scholte, R.H.J., … Morgenstern, M. (2014). Portrayal of alcohol consumption in movies and drinking initiation in low-risk adolescents. Pediatrics, 133, 973–982. doi:10.1542/peds.2013-3880.
  12. Jackson, K.M., Janssen, T., Barnett, N.P., Rogers, M.L., Hayes, K.L. & Sargent, J. (2018). Exposure to alcohol content in movies and initiation of early drinking milestones. Alcoholism: Clinical and Experimental Research, 42, 184–194. doi:10.1111/acer.13536.
  13. Kruize, A., Mennes, R. & Bieleman, B. (2018). Inventarisatie alcoholmarketing. Groningen-Rotterdam: Breuer-Intraval.

Laatst gewijzigd: dinsdag 21 mei 2019 09:56