Blootstelling aan alcoholreclame via sportsponsoring

Dit item maakt deel uit van dossier: Alcohol en sport
Ga direct naar achtergrondinformatie


In Nederland wordt 23% van de grote sportevenementen gesponsord door alcoholproducenten (1). Voorbeelden zijn Formule 1 races die worden gesponsord door Heineken en Johnnie Walker, de UEFA Champions League, de Rugby World Cup 2019 en de Olympische Spelen die worden gesponsord door Heineken en de KNVB beker en de Amstel Gold Race die worden gesponsord door Amstel.

Alcoholreclame in sportuitzendingen
Uit een review van zeven studies blijkt dat blootstelling aan alcoholreclame tijdens sportuitzendingen gerelateerd is aan alcoholgebruik, onder zowel jongeren als volwassenen (13-46 jaar) (7). Verklaringen voor de relatie tussen blootstelling en alcoholgebruik worden toegelicht in het item ‘Hoe blootstelling tot alcoholgebruik kan leiden’

Diverse studies in Groot-Brittannië en Australië onderzochten in hoeverre alcoholreclame zichtbaar is tijdens televisie-uitzendingen van sportwedstrijden of -programma’s. Zo bleek dat in Australië kinderen en jongvolwassenen (0-29 jaar) zowel overdag als in de avond, na 20:30 uur, werden blootgesteld aan alcoholreclame tijdens uitzendingen van sportwedstrijden. Overdag vond 47% van de blootstellingen aan alcoholreclames  plaats (2). Ook bleek dat het grootste deel van de alcoholreclames waaraan jongeren en jongvolwassenen overdag werden blootgesteld, te zien was tijdens sportuitzendingen (3). Naar de blootstelling aan alcoholreclame in sportsponsoring is in Nederland geen onderzoek gedaan.

Een analyse van uitzendingen van zes professionele voetbalwedstrijden in Groot-Brittannië toonde dat gemiddeld bijna twee keer per minuut een visuele referentie naar alcoholproducten zichtbaar is, bijvoorbeeld in de vorm van een logo. Gemiddeld twee keer per uur werd een verbale referentie gemaakt naar alcohol (4). Een andere Britse studie onderzocht de zichtbaarheid van alcoholmerken tijdens een uitzending van Formule 1 races. Hieruit bleek dat elke drie minuten in de uitzending, zowel tijdens de races als tijdens de commercial breaks, alcoholbeelden zichtbaar waren (5).

Uit deze studies blijkt dat alcoholreclame zeer zichtbaar is tijdens sportuitzendingen. Het is aannemelijk dat in Nederland ook veel alcoholreclame zichtbaar is tijdens sportuitzendingen, ook overdag. Volgens de Mediawet mogen ook overdag (beeld)merken van alcoholproducten worden getoond tijdens sportuitzendingen die gesponsord zijn door alcoholmerken (6).

Sportsponsoring van sporters
Blootstelling aan alcoholreclame via sportsponsoring hangt samen met alcoholgebruik onder mensen  die naar sportuitzendingen kijken (7). Eén Britse (8) en twee Australische studies (9, 10) onderzochten of er ook een relatie bestaat tussen sportsponsoring van een team of club en de alcoholgebruik van de leden van het team of de club. Hieruit bleek dat sporters die werden gesponsord door de alcoholindustrie (alcoholmerken, cafés, etc.) vaker problematisch alcohol gebruikten dan sporters die niet werden gesponsord door de alcoholindustrie. Het problematisch alcoholgebruik werd gemeten middels de AUDIT, een  korte vragenlijst die een indicatie geeft van de mate van problematisch alcoholgebruik (8-10). Op basis van deze studies is niet vast te stellen of er een relatie bestaat tussen alcoholsponsoring en problematisch alcoholgebruik door sporters. Deze studies tonen wel dat er een relatie bestaat tussen alcoholsponsoring en alcoholgebruik door sporters die worden gesponsord.

Meer informatie over alcohol en mediamarketing is te vinden in het dossier ‘Alcoholreclame en alcoholbeelden in de media’.


Gerelateerde pagina's

Referenties

  1. NOC*NSF. (n.d.) www.nocnsf.nl. Geraadpleegd op 24-04-2019 via: https://www.nocnsf.nl/cms/showpage.aspx?id=11446
  2. Carr, S., O'brien, K. S., Ferris, J., Room, R., Livingston, M., Vandenberg, B., ... & Lynott, D. (2016). Child and adolescent exposure to alcohol advertising in Australia's major televised sports. Drug and alcohol review, 35(4), 406-411.
  3. O’Brien, K. S., Carr, S., Ferris, J., Room, R., Miller, P., Livingston, M., ... & Lynott, D. (2015). Alcohol advertising in sport and non-sport TV in Australia, during children’s viewing times. PLoS one, 10(8), e0134889.
  4. Graham, A., & Adams, J. (2013). Alcohol marketing in televised English professional football: a frequency analysis. Alcohol and Alcoholism, 49(3), 343-348.
  5. Barker, A. B., Britton, J., Grant-Braham, B., & Murray, R. L. (2018). Alcohol audio-visual content in formula 1 television broadcasting. BMC public health, 18(1), 1155.
  6. Mediawet, (2008, 29 december). Geraadpleegd op 24-04-2019 via: https://wetten.overheid.nl/BWBR0025028/2018-05-30
  7. Brown, K. (2016). Association between alcohol sports sponsorship and consumption: a systematic review. Alcohol and alcoholism, 51(6), 747-755.
  8. O'brien, K. S., Ferris, J., Greenlees, I., Jowett, S., Rhind, D., Cook, P. A., & Kypri, K. (2014). Alcohol industry sponsorship and hazardous drinking in UK university students who play sport. Addiction, 109(10), 1647-1654.
  9. O'brien, K. S., Miller, P. G., Kolt, G. S., Martens, M. P., & Webber, A. (2011). Alcohol industry and non-alcohol industry sponsorship of sportspeople and drinking. Alcohol and Alcoholism, 46(2), 210-213.
  10. Kelly, S. J., Ireland, M., Alpert, F., & Mangan, J. (2014). The impact of alcohol sponsorship in sport upon university sportspeople. Journal of Sport Management, 28(4), 418-432.

Laatst gewijzigd: maandag 18 mei 2020 13:43