Alcoholpreventie jongeren in landelijk en gemeentelijk beleid

Dit item maakt deel uit van dossiers: Alcoholbeleid en wetgeving, Alcohol en jongeren
Ga direct naar achtergrondinformatie


Jongeren vormen een expliciete doelgroep voor alcoholpreventie in het landelijke en gemeentelijke beleid.

Landelijk preventiebeleid

De Landelijke Nota Gezondheidsbeleid 2016-2019 stelt dat jongeren ‘minder zijn gaan (roken en) drinken maar dat het aantal jongeren dat extreem veel drinkt onverminderd hoog is’ [1]. Ook in het Nationaal Preventieakkoord uit 2018 wordt alcoholgebruik door jongeren onder de 18 jaar per definitie als problematisch gezien [2].

Vanuit de landelijke overheid wordt door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) alcoholpreventie richting jongeren mede vormgegeven middels de NIX18 campagne. Deze campagne versterkt de sociale norm dat het normaal is als je voor je 18e niet drinkt (of rookt) en roept met name ouders op om afspraken te maken met hun kind over middelengebruik [3]. Daarnaast worden er vanuit het ministerie van VWS gerichte subsidies ingezet voor de ontwikkeling van voorlichting op en ondersteuning aan scholen over alcohol binnen het integrale programma ‘De Gezonde School en Genotmiddelen’ [4]. Tevens financiert VWS ondersteuning van preventieve activiteiten in andere settings, zoals het uitgaansleven (Veilige en Gezonde Horeca en Evenementen) en de zorg (Open en Alert).

Nota lokaal gezondheidsbeleid

De gemeenten zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van het preventiebeleid in hun gemeente. De Wet Publieke Gezondheid verplicht gemeenteraden om binnen twee jaar na het openbaar maken van de landelijke nota een Nota Gemeentelijk Gezondheidsbeleid vast te stellen waarin de gemeentelijke doelstellingen, acties en resultaten worden beschreven welke dienen aan te sluiten bij de landelijk opgestelde prioriteiten. Bij besluiten die belangrijke gevolgen kunnen hebben voor de publieke gezondheidszorg, zoals alcoholpreventie bij jongeren, vraagt het college van burgemeester en wethouders advies aan de Gemeentelijke gezondheidsdienst (GGD). In deze nota’s zijn vaak preventieve activiteiten opgenomen die worden uitgevoerd op scholen, bij sportclubs of in het jongerenwerk [5].

Preventie- en Handhavingsplan

Gelijktijdig met de vaststelling van de nota gemeentelijk gezondheidsbeleid moeten gemeenten conform hun toezichthoudende taak in de Drank – en Horecawet een Preventie- en Handhavingsplan opstellen. Hierin worden de doelstellingen en acties beschreven om alcoholgebruik, met name onder jongeren, te voorkomen, al dan niet in samenhang met andere preventieprogramma’s uit het gezondheidsbeleid. Ook wordt in dit plan beschreven op welke wijze en met welke acties het handhavingsbeleid wordt uitgevoerd en welke resultaten minimaal behaald dienen te worden [6].

Het Trimbos-instituut heeft voor gemeenten een model Preventie- en Handhavingsplan alcohol ontwikkeld:

Jeugdnota

Tenslotte verplicht de Jeugdwet gemeenten om periodiek een plan (Jeugdnota) vast te stellen. Deze nota geeft richting aan de door de gemeenteraad en het college te nemen beslissingen betreffende preventie en jeugdhulp, de uitvoering van kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering. De Jeugdnota bevat de hoofdzaken van het door de gemeente te voeren beleid met daarbij onder meer de gemeentelijke visie, doelstellingen en acties. Ook wordt beschreven welke resultaten de gemeente wenst te behalen en hoe deze gemeten zullen worden. In deze nota wordt ook het bevorderen van de gezondheid van jongeren beschreven waarbij doorgaans ook doelstellingen en activiteiten op het gebied van alcoholpreventie bij jongeren zijn opgenomen [7].


Links

Referenties

  1. Kamerbrief over landelijke nota gezondheidsbeleid 2016-2019. Gedownload op 25 juni vanaf https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2015/12/04/kamerbrief-over-landelijke-nota-gezondheidsbeleid-2016-2019.
  2. Nationaal Preventieakkoord. Gedownload op 25 juni vanaf https://www.rijksoverheid.nl/documenten/convenanten/2018/11/23/nationaal-preventieakkoord.
  3. Informatie over campagne NIX18. Gedownload op 5 juli 2019 vanaf https://nix18.nl/over-nix.
  4. Informatie over programma De Gezonde School en Genotmiddelen. Gedownload op 5 juli 2019 vanaf https://www.dgsg.nl/.
  5. Wet Publieke Gezondheid. Gedownload op 5 juli 2019 van https://wetten.overheid.nl/BWBR0024705/2019-07-01.
  6. Drank- en Horecawet. Gedownload op 5 juli 2019 vanaf https://wetten.overheid.nl/BWBR0002458/2015-01-01.
  7. Jeugdwet. Gedownload op 5 juli 2019 vanaf https://wetten.overheid.nl/BWBR0034925/2019-07-01.

Laatst gewijzigd: maandag 9 september 2019 11:55