Alcoholgebruik, roken en kanker

Dit item maakt deel uit van dossier: Alcohol en kanker
Ga direct naar achtergrondinformatie


Roken wordt gezien als de belangrijkste risicofactor voor het ontstaan van kanker. De combinatie van alcohol en roken resulteert echter in een extra hoog risico op kanker, hoger dan wat verwacht zou worden op basis van de risico’s die samenhangen met de afzonderlijke middelen [1,2]. De relatie tussen alcohol en mond- en keelholtekanker is bijvoorbeeld sterker voor rokers dan voor niet-rokers [3]. Roken en alcoholgebruik gaan vaak samen. Zo drinken rokers over het algemeen meer alcohol dan niet-rokers [2].

Mogelijke verklaringen

Verklaringen voor het sterk verhoogde risico op kanker bij het samengaan van alcoholgebruik en roken zijn wederom complex en divers [4]. Zo speelt ook hier de stof aceetaldehyde een rol. Deze schadelijke stof die gevormd wordt tijdens de afbraak van alcohol zit ook in sigaretten. (Zie hiervoor ook: mechanismen). In het speeksel van rokers is het kankerverwekkende aceetaldehyde in hogere concentratie aanwezig. Wordt dit bekeken bij rokers die daarnaast ook alcohol drinken, is deze concentratie tot wel 7 keer hoger dan bij niet-rokers [5,6].

Daarnaast zorgen zowel het overmatig gebruik van alcohol als dat van roken van sigaretten voor een slechte mondhygiëne. Hierdoor zal de samenstelling van bacteriën in de mondholte veranderen. Dit kan zorgen voor 50-60% hogere niveaus van het kankerverwekkende aceetaldehyde in het speeksel wanneer men zowel rookt als alcohol drinkt [6,7]. (Zie hiervoor ook: mechanismen).

Dezelfde mechanismen die door alcoholgebruik in gang worden gezet en zo oxidatieve stress bevorderen, kunnen ook carcinogenen (d.w.z. kankerverwekkende stoffen) uit sigarettenrook activeren. De verzameling enzymen CYP2E1 spelen hierin een belangrijke rol.

Ook zou alcohol helpen andere kankerverwekkende stoffen uit sigaretten, zoals benzo(a)pyreen, te transporteren in het lichaam vanwege zijn rol als oplosmiddel. Deze stoffen worden vervolgens gemakkelijker opgenomen in het lichaam, waar ze tot schade aan de cellen en het DNA kunnen leiden [4,6,8].


Nieuws

Referenties

  1. Connor, J. Alcohol consumption as a cause of cancer. Addiction 112, 222–228 (2017).
  2. Hamajima, N. et al. Alcohol, tobacco and breast cancer - Collaborative reanalysis of individual data from 53 epidemiological studies, including 58 515 women with breast cancer and 95 067 women without the disease. Br. J. Cancer 87, 1234–1245 (2002).
  3. Turati, F. et al. A meta-analysis of alcohol drinking and oral and pharyngeal cancers: results from subgroup analyses. Alcohol Alcohol 48, 107–18.
  4. Seitz, H.K. & Stickel, F. Molecular mechanisms of alcohol-mediated carcinogenesis. Nat. Rev. Cancer 7, 599–612 (2007).
  5. Lachenmeier, D.W., Kanteres, F. & Rehm, J. Carcinogenicity of acetaldehyde in alcoholic beverages : risk assessment outside ethanol metabolism. 533–550 (2009). doi:10.1111/j.1360-0443.2009.02516.x.
  6. Morita, M., Kumashiro, R., Kubo, N. & Nakashima, Y. Alcohol drinking, cigarette smoking, and the development of squamous cell carcinoma of the esophagus : epidemiology, clinical findings, and prevention. 126–134 (2010). doi:10.1007/s10147-010-0056-7.
  7. Pöschl, G. & Seitz, H.K. Alcohol and cancer. Alcohol Alcohol 39, 155–65 (2004).
  8. Boffetta, P. & Hashibe, M. Alcohol and cancer. Lancet Oncol. 7, 149–156 (2006).

Laatst gewijzigd: woensdag 9 januari 2019 13:11