Alcohol rondom de zwangerschap

Dit item maakt deel uit van dossier: Alcohol en vrouwen
Ga direct naar achtergrondinformatie


Dit item is samengesteld met informatie uit het dossier Alcohol en zwangerschap. In het dossier Alcohol en zwangerschap geven we een overzicht van de belangrijkste resultaten van wetenschappelijk onderzoek op dit gebied en is verdieping te vinden op de volgende thema’s: hoeveel drinken vrouwen in Nederland vlak vóór en tijdens zwangerschap? Welke risico’s heeft het drinken van alcohol in de verschillende fases? Wat weten we over zwangere vrouwen die drinken en wat kan je als (geboortezorg)professional doen: welk advies geef je, hoe maak je alcoholgebruik bespreekbaar en naar welke informatie en (online) zelfhulp kan je verwijzen?

Onderzoek laat zien dat alcoholgebruik in de periode rondom de zwangerschap onder andere kan leiden tot vroeggeboorte, een laag geboortegewicht en het Foetaal Alcohol Syndroom (FAS) (lees meer over de risico’s van alcoholgebruik rondom te zwangerschap). Van geen enkele hoeveelheid alcohol kan met zekerheid gesteld worden dat dit ongevaarlijk is voor het (on)geboren kind. Daarom adviseert de Gezondheidsraad vrouwen om geen alcohol te drinken als ze zwanger willen worden, zwanger zijn of borstvoeding geven [1].

In Nederland stoppen veel vrouwen bewust met drinken als zij zwanger willen worden of weten dat zij zwanger zijn. Er is een kleine groep vrouwen die wel drinkt in de periode rondom de zwangerschap [2]. Het is belangrijk dat geboortezorgprofessionals op de hoogte zijn van de risico’s en het gesprek hierover aangaan. Ook het alcoholgebruik van mannen in de periode voorafgaand aan de conceptie kan een negatief effect hebben op de vruchtbaarheid en op de ontwikkeling van het (on)geboren kind [3]. Ook hiervoor is meer aandacht nodig.

Voor verloskundigen, gynaecologen en andere geboortezorgprofessionals biedt het project Alcoholvrije Start handvatten om met zwangere vrouwen te praten over hun alcoholgebruik en om de nulnorm te adviseren. Het bevat een e-learning en fysieke verwijsmaterialen voor professionals en een online cursus voor zwangere vrouwen. Of kijk voor meer informatie op herkenalcoholproblematiek.nl van het Samenwerkingsverband Vroegsignalering Alcoholproblematiek (SVA).

Niamh Fitzgerald (Professor in Alcoholbeleid) vertelt in deze video over het effect van alcohol drinken tijdens de zwangerschap en de uitdagingen die verloskundigen ervaren bij het communiceren van richtlijnen over het drinken van alcohol.

Lees meer over Alcohol en zwangerschap in het dossier.  

 


Links

Referenties

  1. Gezondheidsraad (2005). ‘Dossier Risico’s van alcoholgebruik bij conceptie, zwangerschap en borstvoeding’. Gezondheidsraad: Den Haag. Geraadpleegd van https://www.gezondheidsraad.nl/documenten/adviezen/2005/01/27/risico%E2%80%99s-van-alcoholgebruik-bij-conceptie-zwangerschap-en-borstvoeding.
  2. Scheffers-van Schayck, T., den Hollander, W., van Belzen, E., Monshouwer, K. & Tuithof, M. (2019). Monitor middelengebruik en zwangerschap 2018. Utrecht: Trimbos Instituut.
  3. Ricci, E., Al Beitawi, S., Cipriani, S., Candiani, M., Chiaffarino, F., Viganò, P., Noli, S., & Parazzini, F. (2017). Semen quality and alcohol intake: a systematic review and meta-analysis. Reproductive BioMedicine Online, 34(1), 38–47. https://doi.org/10.1016/j.rbmo.2016.09.012