Alcohol op evenementen

Dit item maakt deel uit van dossier: Alcohol en gemeenten
Ga direct naar achtergrondinformatie


Op evenementen zoals festivals, dorpsfeesten en kermissen wordt vaak alcohol geschonken. Het gebruik van alcohol kan leiden tot gezondheids- en veiligheidsincidenten. Gemeenten zijn vaak betrokken bij evenementen, bijvoorbeeld bij de vergunningverlening of de organisatie. Zij kunnen een rol spelen in het voorkomen van gezondheids- en veiligheidsincidenten. Gemeenten kunnen dit doen door maatregelen in te zetten om (overmatig) alcoholgebruik tegen te gaan. In dit item gaan we in op de risico’s van alcohol op evenementen en welke rol de gemeente kan spelen in het voorkomen van deze risico’s.

Risico’s van alcohol op evenementen

Op allerlei evenementen die worden georganiseerd in Nederland wordt alcohol geschonken. Het komt voor dat bezoekers tijdens evenementen overmatig drinken en/of dronken worden. In sommige gevallen kan dit leiden tot gezondheids- en veiligheidsincidenten. Zo kan (overmatig) alcoholgebruik leiden tot geweld, overlast, vernielingen en seksueel grensoverschrijdend gedrag [1-5]. Daarbij komt dat de personen achter de bar niet altijd getrainde horecamedewerkers zijn. Dit kan ervoor zorgen dat zij minder oplettend zijn op de leeftijdsgrens voor de verkoop van alcohol en op het niet doorschenken aan dronken personen. Evenementen kunnen grote aantallen bezoekers trekken en plaatsvinden op een groot terrein met meerdere bars. Dit maakt het lastig voor personeel om bezoekers in de gaten te houden, iets dat in een horecagelegenheid gemakkelijker kan.

Welke maatregelen kunnen worden ingezet om de risico’s zoveel mogelijk te beperken? En welke rol kan de gemeente hierin spelen? Dat heeft het Trimbos-instituut beschreven in een leidraad voor gemeenten over Alcohol, drugs en tabak op evenementen [6]. Hieronder zetten wij een aantal belangrijke aandachtspunten uit deze leidraad op een rij.

Samenwerken met ketenpartners

De mix van maatregelen en interventies die wordt ingezet is bij voorkeur het resultaat van overleg tussen de belangrijkste stakeholders: gemeente, GGD GHOR, politie, OM, organisatoren van evenementen en preventieafdelingen van verslavingszorg. Gemeenten die regelmatig te maken hebben met evenementen kunnen algemene kaders vastleggen in een gemeentelijk evenementenbeleid.

Naleving van wetgeving en huisregels

Er zijn drie aandachtspunten voor alcoholverstrekking op evenementen:

  • Naleving van de leeftijdsgrens
  • Voorkomen van wederverstrekking van alcohol aan minderjarigen
  • Naleving van het verbod op doorschenken aan personen in kennelijke staat van dronkenschap

Het is belangrijk dat alle betrokkenen duidelijke afspraken maken hoe deze wetgeving wordt nageleefd. Dit kan worden vastgelegd in een gezamenlijk plan. De wetten en regels die gelden tijdens het evenementen dienen ook gecommuniceerd te worden aan de bezoekers via de huisregels.

Voorkomen van dronkenschap

Het voorkomen van dronkenschap op een evenement kan gezondheids- en veiligheidsrisico’s beperken. Een aanpak die hierbij kan helpen is de aanpak Dronkenschap en Doorschenken [8]. De belangrijkste elementen van deze aanpak zijn 1) het betrekken van horeca en andere stakeholders bij de aanpak en het afspreken van een gezamenlijke norm; 2) het trainen van horecapersoneel in het herkennen van dronkenschap en naleven van de norm; 3) het communiceren van de norm naar het uitgaanspubliek en 4) het ondersteunen van de horeca waar dat kan en handhaven waar dat nodig is.

Deze aanpak is onder andere gebruikt tijdens een jaarlijks festival in Hoek van Holland, met succes. De naleving van de leeftijdsgrens is verbeterd van 23,1% naar 50%. De naleving van het niet doorschenken aan dronken personen is verbeterd van 0% naar 25% [7].

Meer informatie?

Op de volgende plekken is meer informatie te vinden over diverse aspecten van alcoholbeleid op evenementen:

  • Meer informatie over het voorkomen van dronkenschap is te vinden in de aanpak Dronkenschap en Doorschenken [8].
  • Meer informatie over alcoholbeleid op evenementen in het algemeen is te vinden in de leidraad voor gemeenten over Alcohol, drugs en tabak op evenementen [6].
  • Een beknopte samenvatting van bovenstaande leidraad is te vinden in de interactieve infographic waarin de maatregelen overzichtelijk worden weergegeven op een virtueel festivalterrein [9]. De infographic is ook goed bruikbaar in een overleg met ketenpartners om afspraken te maken over alcoholbeleid.

Referenties

  1. Van Amsterdam, J.C.G., Ramaekers, J.G., Verkes, R.J., Kuypers, K.P.C., Goudriaan, A.E., Van den Brink, W. (2019). Alcohol- and drugrelated public violence in Europe. European Journal of Criminology, 1-20.
  2. Van der Linden, J. & Knibbe, R. (2006). Alcohol, agressie en uitgaan: Bevolkingsonderzoek onder 16-35 jarigen in Utrecht, Rotterdam en Parkstad Limburg. Verslaving, 2, 71-77.
  3. Maldonado-Molina, M.M., Reingle, J.M., Jennings, W.G. (2011). Does Alcohol use predict violent behaviors? The relationship between alcohol use and violence in a nationally representative sample. Youth Violence Juvenile Justice, 9(2), 99-111.
  4. Kuyper, L., De Wit, J., Adam, P., Woertman, L., Van Berlo, W. (2010). Grensoverschrijdende seksuele ervaringen en gedragingen onder jongeren. De belangrijkste resultaten tui het onderzoek ‘laat je nu horen!’. Tijdschrift voor Seksuologie, 24, 90-103.
  5. Wit, G.A. de, Gils, P.F. van, Over, E.A.B, Suijkerbuijk, A.W.M., Lokkerbol, J., Smit, F., Spit, W.J., Evers, S.M.A.A. & Kinderen, R.J.A. de (2018). Maatschappelijke kosten-baten analyse van beleidsmaatregelen om alcoholgebruik te verminderen. Utrecht: RIVM
  6. de Greeff, J., Goossens, F.X., Sannen, A.M.L., Harreveld, C., Kooke, H. en van Hasselt, N.E. (2019). Alcohol, drugs en tabak op evenementen – Leidraad voor gemeenten 3.0. Utrecht: Trimbos-instituut. Geraadpleegd op 12-10-2020: https://www.trimbos.nl/aanbod/webwinkel/product/af1704-alcohol-drugs-en-tabak-op-evenementen
  7. De Greeff, J. (n.d.). Effectieve alcoholaanpak op festival Rotterdam. Geraadpleegd op 2-11-2020: https://www.trimbos.nl/aanbod/opdrachtgevers-projecten/project/effectieve-alcoholaanpak-op-festival-rotterdam
  8. Nijkamp, L., de Greeff, J., Smeets, L., Geerlings, M., van Amerongen, G. en Wolters, T. (2020). Dronkenschap en doorschenken: van intentie naar actie – Een gemeentelijke aanpak om dronkenschap in het uitgaansleven tegen te gaan, versie 2.0. Utrecht: Trimbos-instituut. Geraadpleegd op 12-10-2020: https://www.trimbos.nl/aanbod/webwinkel/product/af1731-dronkenschap-en-doorschenken-van-intentie-naar-actie
  9. Harreveld, C. en Sannen, A.M.L. (2019). Alcohol, drugs en tabak op evenementen en festivals – Infographic voor gemeenten. Utrecht: Trimbos-instituut. Geraadpleegd op 12-10-2020: https://www.trimbos.nl/aanbod/webwinkel/product/pm0355-infographic-alcohol-en-drugs-op-evenementen