Alcohol en het maagdarmstelsel

Ga direct naar achtergrondinformatie


Het maagdarmstelsel is de eerste plek waar het lichaam met alcohol in contact komt en waar alcohol wordt opgenomen in het bloed. Het hele maagdarmkanaal is door dit directe contact extra kwetsbaar voor de schadelijke effecten van alcohol. Door overmatig alcoholgebruik kunnen aandoeningen in alle delen van het maagdarmkanaal ontstaan: in de mond, de slokdarm, de maag, de dunne en dikke darm, en de alvleesklier. Er is een verhoogde kans op brandend maagzuur, op ontstekingen en kanker in het maagdarmkanaal [1].

De dunne en dikke darm

Alcohol veroorzaakt een disbalans tussen de goede en slechte bacteriën in de darmen (darmflora). Ook wordt door alcohol de doorlaatbaarheid van de dunne en de dikke darm vergroot, waardoor deze kunnen gaan ‘lekken’. Slechte bacteriën en giftige stoffen die zich in de darmen bevinden, kunnen daardoor het maagdarmstelsel verlaten en in de bloedbaan terecht komen. Dit vergroot de kans op bacteriële infecties en ontstekingen aan organen in het lichaam. Het immuunsysteem en de lever worden hierdoor zwaar belast [2].

Ontsteking van het maagslijmvlies (gastritis)

Uit onderzoek blijkt dat alcoholconsumptie geassocieerd is met een hoger risico op brandend maagzuur bij personen die regelmatig alcohol drinken in vergelijking met personen die niet of slechts af en toe drinken [3]. Door de verhoogde maagzuursecretie (uitscheiding van maagzuur) kan het slijmvlies van de maag bovendien geïrriteerd raken en gaan ontsteken (gastritis). Als dit het gevolg is van regelmatig, overmatig alcoholgebruik spreekt men van een alcoholische gastritis. Bekende symptomen hiervan zijn oprispingen, brandend maagzuur en ochtendbraken.

Enzymen en zuren uit de maag helpen bij het verteren van voedsel en remmen de groei van de bacteriën die met het voedsel binnenkomen. Hierdoor kunnen darminfecties worden voorkomen. In het geval van een gastritis kan de maag dit niet doen en ontstaat een verhoogde kans op darminfecties. Verder geeft gastritis een verhoogd risico op maagbloedingen en andere problemen zoals een vitamine B12 tekort.

Ontsteking van de alvleesklier

Alcohol is, naast galstenen, één van de meest voorkomende oorzaken van acute alvleesklierontsteking (pancreatitis) en de meest voorkomende oorzaak van chronische pancreatitis. Acute pancreatitis is gevaarlijk en moet zo snel mogelijk worden behandeld. Bij een aanhoudende pancreatitis gaan voedingsstoffen zoals vetten en eiwitten verloren vanwege een verminderde afscheiding van alvleeskliersappen. Dit heeft gewichtsverlies, buikpijn en vettige diarree tot gevolg. Op de lange termijn leidt chronische ontsteking van de alvleesklier tot verstoring van de bloedsuikerspiegel (diabetes) en geeft het een verhoogd risico op het ontstaan van alvleesklierkanker [4].

Kanker in het maagdarmstelsel

Alcohol gerelateerde ontstekingen in het maagdarmstelsel kunnen leiden tot kanker [2,5]. Het verband tussen overmatig alcoholgebruik en alvleesklierkanker hangt samen met chronische pancreatitis, roken en genetische factoren [5]. Verder geeft overmatig alcoholgebruik een verhoogde kans op kanker in de mond- en keelholte. Dit risico neemt sterk toe bij combinatie met tabaksgebruik. Mond- en keelkanker kenmerken zich door chronische heesheid of een chronische, pijnlijke zweer in de mondholte [6]


Gerelateerde pagina's

Nieuws

Referenties

  1. Molina, P.E., Nelson, S. & Noronha, A. (2017). Alcohol-Organ Interactions: Injury and Repair. Alcohol Research: Editors’ note.
  2. Bishehsari, F., Magno, E., Swanson, G., Desai, V., Voigt, R.M., Porsyth, C.B. & Keshavarzian, A. (2017). Alcohol and gut-derived inflammation. Alcohol Research: Current Reviews.
  3. Pan, J. et al. (2019). Alcohol Consumption and the Risk of Gastroesophageal Reflux Disease: A Systematic Review and Meta-analysis. Alcohol and Alcoholism, vol 54:1, p62–69.
  4. Doncker, J. de, Donder, W. de & Möbius, D. (2015). Dossier Alcohol. Brussel: VAD.
  5. Setiawan, V.W., Monroe, K., Lugea, Al, Yadav, D. & Pandol, S. (2017). Unititing epidemiology and experimental disease models for alcohol-related pancreatic disease. Alcohol Research: Current Reviews.
  6. International Agency for Reasearch on Cancer (IARC) Monographs . Consumption of Alcoholic Beverages. Volume 96 (2010).

Laatst gewijzigd: woensdag 17 juli 2019 17:05