Alcohol en het beloop van kanker

Dit item maakt deel uit van dossier: Alcohol en kanker
Ga direct naar achtergrondinformatie


Er is nog weinig onderzoek uitgevoerd naar de invloed van alcohol op de prognose van mensen met kanker, in tegenstelling tot de invloed van alcohol op het ontstaan van kanker [1,2]. Daarom zijn er nog geen krachtige conclusies te trekken.

Kennis over de relatie tussen alcoholgebruik en tumorgroei bij mensen ontbreekt grotendeels, de meeste informatie is afkomstig uit dierstudies. Deze dierstudies wijzen erop dat de invloed van alcoholgebruik op tumorgroei afhankelijk is van het type kanker [1]. Algemene conclusies over de invloed van alcohol op tumorgroei kunnen daarom niet getrokken worden.

Alcoholgebruik lijkt het risico op het opnieuw ontstaan van kanker te verhogen en het stoppen van alcoholgebruik lijkt het risico op nieuwe kankers te verlagen. Bij welke hoeveelheid dit effect zichtbaar is en voor welke typen kanker dit geldt is nog onduidelijk [3].

Er zijn eerste indicaties dat alcoholgebruik de kans op overlijden ten gevolge van kanker kan vergroten. Dit zou mogelijk het gevolg zijn van de negatieve invloed van kanker op het immuunsysteem. Toch vinden niet alle onderzoeken een dergelijk verband. Er zijn ook onderzoeken die vinden dat een kleine hoeveelheid alcohol de kans op overlijden kan verkleinen. Dit is afhankelijk van het soort en de lokalisatie van de kanker. Met name de relatie tussen alcohol en de kans op overlijden bij borstkanker (bij vrouwen) is heel complex omdat veel aspecten hier een rol spelen. Bijvoorbeeld leeftijd en hoeveelheid alcohol, maar ook of er sprake is van de oestrogeen positieve vorm van borstkanker [1]. Aanvullend onderzoek is nodig om de relatie tussen alcoholgebruik en overlijden ten gevolge van kanker, en de onderliggende mechanismen, beter in kaart te brengen.

Alcohol en de behandeling van kanker

Vaak wordt er tijdens de behandeling van kanker afgeraden om alcohol te drinken. Een van de redenen hiervoor is dat patiënten door chemotherapie of radiotherapie meer kans hebben op bijvoorbeeld ontstekingen. Alcohol kan dit risico vergroten, bijvoorbeeld bij slijmvliesontstekingen in de mond [4].

Er is enig bewijs dat alcoholgebruik de immuniteit vermindert en hierdoor invloed heeft op de werking van chemotherapie en radiotherapie [5–7]. Dit is echter nog in beperkte mate onderzocht. Daarnaast worden vele soorten chemotherapie verwerkt in de lever. De lever heeft daarom veel giftige stoffen te verwerken in deze periode. Alcoholgebruik kan de lever hierin belemmeren. Als men alcohol gebruikt in de periode dat chemotherapie gegeven wordt, kan dit zorgen voor versterking van de bijeffecten van de chemotherapie [4].

Vanwege de vele verschillende behandelingen is het belangrijk dat vragen over alcoholgebruik tijdens en na de behandeling in het gesprek tussen de arts en patiënt aan bod komen.


Referenties

  1. Meadows, G.G., Ph,D., Zhang, H. & Ph,D. Effects of Alcohol on Tumor Growth, Metastasis, Immune Response, and Host Survival. Alcohol Res. Curr. Rev. 37, 311–330 (2014).
  2. Ali, A.M.G. et al. Alcohol consumption and survival after a breast cancer diagnosis: A literature-based meta-analysis and collaborative analysis of data for 29,239 cases. Cancer Epidemiol. Biomarkers Prev. 23, 934–945 (2014).
  3. Curtis, R. et al. New malignancies among cancer survivors: SEER cancer registries, 1973-2000. (2006). doi:10.1136/jech.2007.063560.
  4. Rock, C.L. et al. Nutrition and physical activity guidelines for cancer survivors. CA A Cancer J. Cinicians 62, 242–274 (2012).
  5. Wood, M.E. et al. Second Malignant Neoplasms : Assessment and Strategies for Risk Reduction. 30, (2016).
  6. Paull, D.E., Updyke, G.M., Baumann, M.A. & Chin, H.W. Alcohol abuse predicts progression of disease and death in patients with lung cancer. Ann. Thorac. Surg. 80, 1033–1039 (2005).
  7. Mayne, S.T. & Cartmel, B. Chemoprevention of second cancers. Cancer Epidemiol. Biomarkers Prev. 15, 2033–2037 (2006).

Laatst gewijzigd: woensdag 9 januari 2019 13:00