Alcohol en de lever

Ga direct naar achtergrondinformatie


Een gezonde lever is noodzakelijk voor het goed functioneren van het lichaam. Tot ongeveer 90% van de alcoholconsumptie wordt door de lever verwerkt. Hierdoor is de lever extra gevoelig voor alcohol gerelateerde schade. Bij meer dan 90% van de mensen die langdurig overmatig alcohol gebruiken leidt dit alcoholgebruik tot leververvetting en bij 30% tot ernstigere alcohol gerelateerde leveraandoeningen [1,2,3].

Afbraak van alcohol door de lever

Alcohol wordt via het maagdarmkanaal in het bloed opgenomen. Vervolgens wordt het via de leverpoortader naar de lever getransporteerd. Met behulp van enzymen in de lever wordt vrijwel alle alcohol in het bloed afgebroken [1,2,4]. De lever breekt alcohol af met een snelheid van ongeveer 7 gram per uur. Om een standaardglas van 10 gram alcohol te verwerken, is ongeveer 1,5 uur nodig. Eerst wordt de alcohol afgebroken tot aceetaldehyde. Deze giftige stof tast de organen aan en is verantwoordelijk voor de kater. De rest van de alcohol (ca. 5%) verlaat het lichaam via de urine, de adem en het zweet in de vorm van water en kooldioxide [5].

Bron: https://www.mlds.nl/

Aandoeningen

Zoals eerder genoemd, leidt langdurig overmatig alcoholgebruik bij meer dan 90% van de drinkers tot leververvetting en bij 30% van deze groep tot ernstigere leveraandoeningen [1,2,3].

De schade aan de lever wordt in vier stadia onderscheiden:

(Houd er rekening mee dat onderstaande aandoeningen ook door andere oorzaken dan overmatig alcoholgebruik kunnen ontstaan).

1. Leververvetting (steatose)

Leververvetting ontstaat door een opeenstapeling van vet in de levercellen doordat de vetstofwisseling in de lever is verstoord. Een veelvoorkomende oorzaak hiervan is langdurig, overmatig alcoholgebruik. Leververvetting verloopt veelal zonder symptomen en is omkeerbaar. Dit betekent dat zodra iemand stopt met het drinken van alcohol, de lever zich weer (gedeeltelijk) kan herstellen [1,3].

2. Leverontsteking (hepatitis)

Langdurige leververvetting ten gevolge van alcohol kan overgaan in een alcohol hepatitis. De lever kan ook door andere oorzaken ontstoken raken, zoals infectie met een virus, auto-immuun reacties, door niet-alcoholische leververvetting en door andere giftige stoffen zoals geneesmiddelen en/of drugs. Dit gaat gepaard met acute klachten zoals koorts, hevige buikpijn en overgeven maar kan ook een meer sluipend beloop hebben met afgenomen eetlust, afvallen, vermoeidheid en/of zwakte. Deze klachten treden vaak pas in een laat stadium op, vanwege de grote reservecapaciteit van de lever [6]. Bij ernstige alcoholhepatitis kan geelzucht optreden.

3. Leverfibrose

Fibrose is littekenweefsel dat aangemaakt wordt wanneer er langere tijd sprake is van leverschade, al dan niet veroorzaakt door alcohol. Dit weefsel gaat rond de levercellen liggen en verstoort de architectuur van de lever.

4. Levercirrose

Als het littekenweefsel zich verder blijft ontwikkelen zullen levercellen uiteindelijk afsterven en ontstaat cirrose. Door de verlittekening functioneert de lever minder goed (“leverfalen”). Ook raakt de bloedstroom door de lever verstoord waardoor een verhoogde bloeddruk in de leverpoortader ontstaat (portale hypertensie). Portale hypertensie kan leiden tot een vergrote milt of slokdarmspataderen. Bij ernstige cirrose kunnen vochtophoping in de buik (ascites) en hersenschade (verwardheid, gedaald bewustzijn, bewegingsstoornissen) optreden. Deze hersenschade wordt “hepatische encefalopathie” genoemd [4]. De gevolgen van levercirrose zijn levensbedreigend. Ongeveer 1 op de 10 zware drinkers ontwikkelt uiteindelijk levercirrose, meestal na een termijn van 10 tot 20 jaar [6,7]. Levercirrose is in de meeste gevallen onomkeerbaar en geeft een verhoogde kans op het ontwikkelen van leverkanker (hepatocellulair carcinoom) [8]. Stoppen met drinken stopt de progressie van levercirrose in de meeste gevallen [7].

Bron: www.medical-artist.com

Gerelateerde pagina's

Nieuws

Referenties

  1.  Pal, P. & Ray, S. (2016). Alcoholic liver disease: a comprehensive review. European Medical Journal.
  2. Molina, P.E., Nelson, S. & Noronha, A. (2017). Alcohol-Organ Interactions: Injury and Repair. Editors’ note. Alcohol research: current reviews, e1-3.
  3. Gao, B. & Bataller, R. (2011). Alcohol Liver Disease: pathogenesis and New Therapeutic Targets. Journal Of Gastroenterology.
  4. Kerssemakers, R., Van Meerten, R., Noorlander E. & Vervaeke, H. (2008) Drugs en Alcohol, Gebruik, misbruik en verslaving. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.
  5. Jellinek. (2016). Hoe wordt alcohol door het lichaam afgebroken? Geraadpleegd op 16 april 2019.
  6. Maag Lever Darm Stichting. Leveraandoeningen door alcoholgebruik. Geraadpleegd op 16 april 2019.
  7. Askgaard, G., Kjaer, M. & Tolstrup, J. (2019). Opportunities to Prevent Alcoholic Liver Cirrhosis in High-Risk Populations: A Systematic Review With Meta-Analysis. The American Journal of Gastroenterology. 114(2):221–232.
  8. Osna, N.A., Donohue, T.M. & Kharbanda, K.K. (2017). Alcoholic Liver Disease: Pathogenesis and Current Management. Alcohol research: current reviews, 7-21.

Laatst gewijzigd: woensdag 17 juli 2019 15:49