De acute effecten van alcohol

Ga direct naar achtergrondinformatie


Alcohol is een zogenaamde psychotrope of psychoactieve stof. Psychotrope stoffen werken in op de neurotransmittersystemen in de hersenen en beïnvloeden zo de werking van de hersenen (waaronder emoties, beleving en waarneming). Alcohol heeft een verdovende werking op de hersenen. Hoe hoger de concentratie van alcohol in de hersenen, hoe groter het verdovende effect.

Het effect van alcohol

Het effect van alcohol is te merken op alle hersenfuncties: van een verstoring van de motoriek tot het uitvallen van vitale hersenfuncties zoals de ademhaling. In kleine hoeveelheden lijkt alcohol mensen losser te maken. Dit kan te maken hebben met het effect van alcohol op de executieve hersenfuncties die gedrag reguleren, waardoor men zich vrijer en minder geremd voelt. Intoxicatie door alcohol ontstaat doordat alcohol de prikkeloverdracht in het centrale zenuwstelsel beïnvloedt.

Neurotransmitters             
Alcohol heeft invloed op een veelheid aan neurotransmitters, maar de invloed op GABA (gamma-aminoboterzuur)  en glutamaat is het meest van belang [1]. GABA is de meest voorkomende remmende neurotransmitter in de hersenen.

Activering van GABA leidt tot een afname van de activiteit van andere zenuwcellen. Door alcohol wordt GABA extra actief, waardoor andere zenuwcellen extra worden geremd. Zenuwcellen die gevoelig zijn voor GABA zijn verspreid over alle delen van de hersenen waardoor het effect van alcohol op alle hersenfuncties optreedt.

De glutamaat is de meest voorkomende stimulerende neurotransmitter in de hersenen. Het stimuleert de activiteit van  andere zenuwcellen. Door alcohol wordt glutamaat minder actief waardoor het stimulerende effect van glutamaat op andere zenuwcellen afneemt.

Zowel het effect van alcohol op GABA als op glutamaat leiden tot verminderde prikkeloverdracht en veroorzaken het verdovende effect van alcohol. Naarmate de concentratie alcohol in de hersenen toeneemt zal ook het verdovende effect van alcohol toenemen. Door alcohol vermindert het functioneren van het gehele brein met als gevolg: verslechterde motoriek, verminderde sensorische waarneming, afname van geheugenfuncties en beoordelingsvermogen en stemmingsproblemen

Van lichte intoxicatie tot alcoholvergiftiging - effecten per glas

Er is een grote variatie in de manifestatie en de ervaring van de effecten van alcohol. Bij onderstaande effecten per glas wordt uitgegaan van een ervaren drinker. Mensen die niet regelmatig drinken én jongeren, kunnen bij veel minder glazen een veel sterker effect verwachten. Bij jongeren neemt met name het ongeremde gedrag meer toe omdat de prefrontale cortex bij hen nog niet volledig is ontwikkeld. Zij hebben echter minder snel last van verstoring van coördinatie en motoriek. Daarnaast speelt de hoeveelheid alcohol die iemand tot zich neemt ook een belangrijke rol. Hoe hoger de Bloed Alcohol Concentratie (BAC), hoe ernstiger de ervaren effecten zijn. Met een glas wordt een standaardglas bedoeld (10g alcohol).

1-3 glazen (0 tot 0,5 promille): Ontspannen - ontremd
Je polsslag en ademhaling versnellen. Je krijgt een warm gevoel. Smaak, reuk en gezichtsvermogen gaan achteruit en je voelt minder pijn. Je eetlust neemt toe en je moet vaker plassen.

3-7 glazen (0,5 tot 1,5 promille): Aangeschoten
Stemming en gedrag veranderen duidelijk. Je overschat jezelf. Je geheugen, reactiesnelheid en coördinatie verminderen en het beoordelen van situaties gaat moeilijker. Links en rechts van je gezichtsas neem je steeds minder waar (tunneleffect).

7-15 glazen (1,5 tot 3 promille): Zat - dronken
Alle eerder genoemde effecten versterken. Ook ga je je overdreven emotioneel gedragen en je zelfkritiek verdwijnt. Je gezicht wordt rood, zwelt op en je pupillen vergroten. Je kan misselijk worden en braken.

15-20 glazen (3 tot 4 promille): Laveloos
Je zintuigen verdoven en je bent in de war en afwezig; wat je hoort en ziet dringt nauwelijks tot je door.

20-25+ glazen (4 promille en hoger): Knock-out
Je ademhaling en polsslag vertragen zo sterk dat je in coma kunt raken en zelfs kunt doodgaan: je ademhaling stopt of je krijgt een hartstilstand.


Gerelateerde pagina's

Nieuws

Referenties

  1. Lovinger, D.M. (2008). Communication Networks in the Brain. Neurons, Receptors, Neurotransmitters, and Alcohol. Alcohol, Research & Health, 31, 196 – 214.
  2. Trimbos-instituut (2018). Effecten van alcohol per glas. https://www.alcoholinfo.nl/publiek/werking/effecten-alcohol-per-glas. Geraadpleegd op 8 januari 2018.

Laatst gewijzigd: woensdag 11 september 2019 14:44