Acute effecten van alcohol

Ga direct naar achtergrondinformatie


Alcohol is een zogenaamde psychotrope of psychoactieve stof. Psychotrope stoffen werken in op de neurotransmittersystemen in de hersenen en beïnvloeden zo de werking van de hersenen (waaronder emoties, beleving en waarneming). Alcohol heeft een verdovende werking op de hersenen. Hoe hoger de concentratie van alcohol in de hersenen, hoe groter het verdovende effect.

Het effect van alcohol

Het effect is te merken op alle hersenfuncties: van een verstoring van de motoriek tot het uitvallen van vitale hersenfuncties zoals de ademhaling. In kleine hoeveelheden lijkt alcohol mensen losser te maken. Dit kan te maken hebben met het effect van alcohol op de executieve hersenfuncties die gedrag reguleren, waardoor men zich vrijer en minder geremd voelt. Intoxicatie door alcohol ontstaat doordat alcohol de prikkeloverdracht in het centrale zenuwstelsel beïnvloedt.

Neurotransmitters
Alcohol heeft invloed op een veelheid aan neurotransmitters, maar de invloed op GABA (gamma-aminoboterzuur)  en glutamaat is het meest van belang [1]. GABA is de meest voorkomende inhiberende (=remmende) neurotransmitter in de hersenen.

Activering van GABA leidt tot een afname van de activiteit van andere zenuwcellen. Door alcohol wordt GABA extra actief, waardoor andere zenuwcellen extra worden geremd. Zenuwcellen die gevoelig zijn voor GABA zijn verspreid over alle delen van de hersenen waardoor het effect van alcohol op alle hersenfuncties optreedt.

De glutamaat is de meest voorkomende stimulerende neurotransmitter in de hersenen. Het stimuleert de activiteit van  andere zenuwcellen. Door alcohol wordt glutamaat minder actief waardoor het stimulerende effect van glutamaat op andere zenuwcellen afneemt.

Zowel het effect van alcohol op GABA als op glutamaat leiden tot verminderde prikkeloverdracht en veroorzaken het verdovende effect van alcohol. Naarmate de concentratie alcohol in de hersenen toeneemt zal ook het verdovende effect van alcohol toenemen. Het effect van alcohol is merkbaar op alle hersenfuncties, van de motoriek tot de vitale hersenfuncties zoals de ademhaling.

Van lichte intoxicatie tot alcoholvergiftiging

Alcohol is een stof met een verdovende werking. Door alcohol vermindert het functioneren van het gehele brein met als gevolg:

  • verslechterde motoriek
  • verminderde sensorische waarneming
  • afname van geheugenfuncties en beoordelingsvermogen
  • stemmingsproblemen.

De psychotrope effecten variëren van een lichte roes bij kleinere hoeveelheden tot een totale desoriëntatie en uitvallen van soms ook vitale hersenfuncties bij overmatige hoeveelheden. Er is sprake van een dosis-respons relatie. Naarmate de concentratie alcohol in het bloed toeneemt neemt de kans op black-outs en bewustzijnsverlies toe. Uiteindelijk kan er een fatale concentratie bereikt worden die alcoholvergiftiging, coma en zelfs overlijden tot gevolg kan hebben.


Gerelateerde pagina's

Nieuws

Referenties

  1. Lovinger, D.M. (2008). Communication Networks in the Brain. Neurons, Receptors, Neurotransmitters, and Alcohol. Alcohol, Research & Health, 31, 196 – 214.
  2. Trimbos-instituut (2018). Effecten van alcohol per glas. https://www.alcoholinfo.nl/publiek/werking/effecten-alcohol-per-glas. Geraadpleegd op 8 januari 2018.

Laatst gewijzigd: woensdag 11 september 2019 14:44