Eerdere Editorials

Nieuwsbrief Expertisecentrum Alcohol - April 2020: Nieuw dossier: Alcohol en het nieuwe coronavirus (COVID-19) & Alcohol, weerstand en luchtweginfecties

Nieuw dossier: Alcohol en het nieuwe coronavirus (COVID-19) & Alcohol, weerstand en luchtweginfecties

Beste lezer,

De uitbraak van en de maatregelen tegen de verspreiding het nieuwe coronavirus (COVID-19) hebben invloed op ons allen: niet alleen op persoonlijk, maar ook op professioneel vlak. De vraag die wij ons bij het Expertisecentrum Alcohol continu stellen is: Wat gebeurt er met het alcoholgebruik in Nederland nu de kroegen (tijdelijk) zijn gesloten en evenementen en festivals (tijdelijk) zijn gecanceld?

De corona-uitbraak roept veel vragen op. Wat weten we uit eerder onderzoek naar alcoholgebruik tijdens (natuur)rampen? Neemt het alcoholgebruik toe door gevoelens van angst, depressie, eenzaamheid of verveling of neemt het juist af doordat alcohol minder beschikbaar is? Welke groepen lopen een groter gezondheidsrisico bij besmetting met het coronavirus? Is het aannemelijk dat meer kinderen en partners van drinkers slachtoffer worden van huiselijk geweld? En, welke online alcoholinterventies kun je als professional inzetten nu face-to-face alcoholpreventie tijdelijk niet mogelijk is? In ons nieuwe dossier Alcohol en het nieuwe coronavirus (COVID-19) proberen wij antwoord te geven op dergelijke vragen.

Ook hebben we een nieuwe dossier Alcohol, weerstand en luchtweginfecties geplaatst. In dit dossier wordt de vraag beantwoord of incidenteel zwaar drinken (binge drinken) drinkers vatbaarder maakt voor luchtweginfecties. Mensen met luchtweginfecties zijn namelijk kwetsbaarder voor een ernstiger ziekteverloop na besmetting met het nieuwe coronavirus. Daarnaast hebben we een nieuw dossier Alcohol en psychische gevolgen samengesteld. Hierin komen o.a. angststoornissen, depressie, eenzaamheid en stress aan bod; negatieve emoties die in tijden van de coronacrisis en/of door alcoholgebruik versterkt kunnen worden. 

In de gastcolumn vertelt Robert van de Graaf (verslavingsarts, Verslavingszorg Noord Nederland) over hoe het is om tijdens de coronacrisis te werken met mensen die (herstellen van) een alcoholverslaving. Welke uitdagingen brengt dit met zich mee? En, welke tips kun je als professional geven aan gebruikers? Lees het allemaal in zijn column.

We sluiten deze nieuwsbrief af met een overzicht van de belangrijkste nieuwsberichten en wetenschappelijke publicaties omtrent alcohol(preventie). Daaronder bijvoorbeeld een bericht over de toenemende online alcoholverkoop in de Verenigde Staten tijdens de coronacrisis. Wilt u meer (wetenschappelijk) nieuws? Check dan regelmatig de nieuwsberichten op onze site.

Zorg goed voor jezelf en anderen.

Carmen Voogt & Camilla de Jong,

Expertisecentrum Alcohol

Nieuwsbrief Expertisecentrum Alcohol - December 2019: Nieuw dossier 'Alcoholvrije dranken'

De afronding van het kalenderjaar 2019 is begonnen, de Kerstborrels en feestdagen staan voor de deur. Wat staat er dit jaar op tafel? Alcoholhoudende drank of toch (ook) alcoholvrije alternatieven?

Informatie over en ontwikkelingen op het gebied van alcoholvrije en alcoholarme dranken is te vinden in ons nieuwe dossier 'Alcoholvrije dranken'. Het dossier beschrijft onder meer wat alcoholvrij en alcoholarm inhoudt, wat de marktontwikkelingen zijn, of en welke gezondheidseffecten alcoholvrije en alcoholarme dranken met zich meebrengen en welke rol alcoholvrij speelt in het Nationaal Preventieakkoord Problematisch Alcoholgebruik.

We sluiten deze nieuwsbrief af met een overzicht van de belangrijkste nieuwsberichten en wetenschappelijke publicaties omtrent alcohol(preventie). Daaronder bijvoorbeeld de nieuwste cijfers over het aantal verkeersdoden door alcohol. Wilt u meer (wetenschappelijk) nieuws? Check dan regelmatig de nieuwsberichten op onze site.

Voor nu wensen wij u een feestelijke decembermaand en tot volgend jaar!

Camilla de Jong & Carmen Voogt

Expertisecentrum Alcohol

Nieuwsbrief Expertisecentrum Alcohol - September 2019: Nieuw dossier 'Alcohol en Jongeren' & Video Erik Scherder

De zomervakantie ligt achter ons en voor sommige kinderen betekent dat de eerste kennismaking met de basisschool. Kinderen van die leeftijd weten meer over alcohol dan je zou vermoeden. Bijvoorbeeld over de mate waarin mannen en vrouwen drinken en de effecten van alcohol. En dat is niet zonder gevolgen, want hun cognities met betrekking tot alcohol zijn van invloed op hun drinkgedrag als puber.

Alcoholgebruik heeft op een puberbrein doorgaans negatievere gevolgen dan voor volwassenen. Erik Scherder (hoogleraar neuropsychologie verbonden aan de Vrije Universiteit in Amsterdam) legt dat helder uit in een nieuw filmpje. En wie meer wil weten vindt de feiten over alcohol en het brein in de nieuwe NIX18 infosheet 'Alcohol en de hersenontwikkeling van jongeren'.

Meer kennis rondom alcoholgebruik en -preventie bij jongeren is gebundeld in ons nieuwe dossier 'Alcohol en Jongeren'. Het dossier geeft handvatten om het uitstellen en reduceren van alcoholgebruik bij jongeren te stimuleren. Hoe lastig dat kan zijn, blijkt uit de gastcolumn van Geert Bruinen, programmamanager Drugs en Alcohol van de afdeling Jeugd bij de gemeente Rotterdam. In zijn column schetst hij een herkenbaar en ook bemoedigend beeld voor vele volwassenen met kinderen in de uitgaansleeftijd.

We sluiten deze nieuwsbrief af met een overzicht van de belangrijkste nieuwsberichten en wetenschappelijke publicaties omtrent alcohol(preventie). Daaronder bijvoorbeeld een WHO statusrapport over de implementatie van het European Action Plan on Alcohol (EAPA) om (problematisch) alcoholgebruik in Europa terug te dringen. Wilt u meer (wetenschappelijk) nieuws? Check dan regelmatig de nieuwsberichten op onze site.

Carmen Voogt & Camilla de Jong,

Expertisecentrum Alcohol

--------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nieuw dossier: Alcoholreclame en alcoholbeelden - Mei 2019

Alcoholreclame wordt ingezet om positieve associaties over alcohol(merken) te creëren bij consumenten. Internationaal onderzoek wijst uit dat blootstelling aan alcoholreclame leidt tot zowel een vergrote kans dat jongeren starten met het drinken van alcohol, als tot het drinken van een grotere hoeveelheid alcohol. Ons nieuwe dossier 'Alcoholreclame en alcoholbeelden in de media' biedt een bundeling van de belangrijkste feiten en inzichten rond dit thema. Een belangrijk onderwerp om meer over te weten!

Meer nieuws: het Expertisecentrum Alcohol heeft de laatste kerncijfers over het alcoholgebruik onder de volwassen Nederlandse bevolking in 2018 op een rij gezet in een handige infographic. Hierin zijn onder meer verschillen in alcoholgebruik tussen mannen en vrouwen, leeftijdsgroepen en opleidingsniveaus te vinden, evenals trends in het gebruik van alcohol.

Naast het nieuwe dossier 'Alcoholreclame en alcoholbeelden in de media' en de Kerncijfers Alcohol 2018 infographic, biedt deze nieuwsbrief in de rubriek 'Uitgelicht' een bijdrage van Lian Smeets, onderzoeker en adviseur lokaal middelenbeleid bij het Trimbos-Instituut. Zij beschrijft hierin de opkomst van de markt van alcoholvrije dranken en de mogelijke voordelen en risico's hiervan.

We sluiten af met een overzicht van de belangrijkste nieuwsberichten en wetenschappelijke publicaties omtrent alcohol(preventie). Wilt u meer (wetenschappelijk) nieuws? Check dan regelmatig de nieuwsberichten op onze site.

Carmen Voogt & Camilla de Jong,

Expertisecentrum Alcohol

--------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nieuw dossier: Alcoholgebruik en sociale wijkteams – Maart 2019

In 2018 maakte het Trimbos-instituut met instellingen voor verslavingszorg een strategische verkenning over alcoholpreventie door sociale wijkteams. Bij veel wijkteams bleken de kennis en vaardigheden om alcoholgebruik goed te kunnen signaleren, bespreekbaar te maken en cliënten te motiveren beperkt. Ook waren aanbod en werkwijze van de verslavingszorg en mogelijkheden voor contact, consultatie en doorverwijzing vaak onbekend.

Het nieuwe dossier 'Alcoholgebruik en sociale wijkteams' is ontwikkeld op basis van adviezen van experts van instellingen voor verslavingszorg. Het ondersteunt preventiewerkers om het thema alcoholpreventie en vroegsignalering beter te positioneren binnen sociale wijkteams en gemeenten. Ook biedt het kennis en ervaring uit de praktijk om onderlinge samenwerking op te bouwen, te verbeteren en te inspireren.

Naast dit dossier vindt u in deze nieuwsbrief in de rubriek ‘Uitgelicht’ een bijdrage van Marlous Tuithof, epidemioloog bij het Expertisecentrum Alcohol. En natuurlijk ook deze keer een overzicht van de belangrijkste nieuwe studies en andere nieuwsberichten omtrent alcohol en alcoholpreventie. Wilt u ons nieuws vaker volgen? Check dan regelmatig de nieuwsberichten op onze site.

Carmen Voogt, projectleider Expertisecentrum Alcohol

--------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nieuw dossier: Alcohol en kanker - Januari 2019

Een nieuw jaar is begonnen, een kansrijk jaar voor iedereen die zich bezig houdt met alcoholpreventie. Ook in 2019 wil het Expertisecentrum Alcohol - samen met u - effectief bijdragen aan het voorkomen en terugdringen van gezondheidsschade door alcoholgebruik binnen de Nederlandse bevolking door kennis omtrent alcohol(preventie) te bundelen en te delen.

Wat kunt u van ons verwachten in het eerste kwartaal van 2019? Eén van de activiteiten van het Expertisecentrum Alcohol is het organiseren van kenniskringen met als doel om wetenschappers op het gebied van alcohol(preventie) te verbinden. Op de eerste kenniskring van dit jaar op 10 januari 2019 keken we samen met onderzoekers naar de bijdrage die de wetenschap kan leveren aan de thema's die worden aangesneden in het Nationaal Preventieakkoord Problematisch Alcoholgebruik. In de loop van het jaar zullen er meer kenniskringen volgen rondom specifieke thema's.

Daarnaast worden er nieuwe dossiers aan de website toegevoegd. Vandaag verschijnt het dossier 'Alcohol en kanker' waarin de laatste kennis omtrent alcohol en kanker gebundeld is. In dit dossier krijgt u antwoord op vragen zoals: hoe vaak krijgen mensen kanker door het drinken van alcohol? Welke mechanismen leiden ertoe dat alcohol kankerverwekkend is? Bij hoeveel glazen alcohol treedt een verhoogd risico op kanker op? Er zijn de laatste jaren veel onderzoeken verschenen omtrent alcohol en kanker en wij zijn trots dit gebundeld te hebben in dit nieuwe dossier.

Ook vindt u bij ons het allerlaatste nieuws omtrent alcohol(preventie) en informatie over lopende onderzoeken. Kent u mensen die ook op de hoogte willen blijven van de laatste ontwikkelingen met betrekking tot alcoholpreventie? Attendeer hen dan op deze nieuwsbrief. Aanmelden kan hier.

Ik wens u, mede namens het Expertisecentrum Alcohol, een gezond en voorspoedig 2019!

Carmen Voogt, projectleider Expertisecentrum Alcohol

--------------------------------------------------------------------------------------------------------

Preventieakkoord gesloten - November 2018

Dit is de eerste nieuwsbrief van het Expertisecentrum Alcohol. Het expertisecentrum heeft als doel kennis over alcohol en alcoholpreventie toegankelijk te maken voor professionals in zorg, beleid en wetenschap. Onze ambitie is om hiermee bij te dragen aan effectieve alcoholpreventie. In deze nieuwsbrief leest u over de laatste ontwikkelingen op het gebied van alcoholgebruik, interventies en beleid.

De afgelopen maanden was er veel media-aandacht omtrent het Nationaal Preventieakkoord van VWS. Dit akkoord richt zich op het verbeteren van de gezondheid van Nederlanders en het kleiner maken van gezondheidsverschillen tussen groepen in de samenleving. Problematisch alcoholgebruik is hierbij één van de thema's, aangezien dit drinkpatroon kan leiden tot gezondheidsverlies voor het individu en schade aan anderen.

Het Preventieakkoord zorgt dat een groot aantal maatschappelijke partners komende jaren bijdraagt  aan alcoholpreventie. Het Expertisecentrum Alcohol krijgt een rol in het bundelen van de kennis en het borgen van de kwaliteit van de acties die de deelnemende organisaties uitvoeren binnen het Preventieakkoord Problematisch alcoholgebruik. Wij hopen dat onze expertise ertoe bij zal dragen dat er meer draagvlak ontstaat voor evidence based interventies en beleid.

Vanuit de wetenschap is er al veel bekend over effectieve maatregelen zoals beperking van alcoholreclame, vermindering van het aantal verkooppunten van alcoholhoudende drank en het structureel verhogen van de prijs. Deze maatregelen worden ook onderschreven door de Wereldgezondheidsorganisatie. Niet al deze maatregelen hebben een plek gekregen in het Preventieakkoord. Maar het akkoord is wel een stap in de goede richting voor alcoholpreventie. In ons dossier Preventieakkoord Problematisch Alcoholgebruik bieden wij achtergrondinformatie bij de gemaakte afspraken.

Carmen Voogt, projectleider Expertisecentrum Alcohol